$7,500'lük EV vergi indirimi geri dönebilir—ama işler o kadar basit değil

Bir grup Demokrat milletvekili, 7.500 dolarlık federal elektrikli araç vergi indirimini yeniden yürürlüğe koymak istiyor. Peki bunu gerçekten başarabilecekler mi? Cevap hiç de kolay değil.

Temsilciler Meclisi’nde 160’tan fazla Demokrat, California’dan Mike Levin ve Illinois’den Sean Casten’in hazırladığı Cheap Energy Act (Ucuz Enerji Yasası) tasarısına imza attı. Tasarı, geçen yıl rafa kaldırılan temiz enerji vergi kredilerini—EV teşvikleri dahil—geri getirmeyi hedefliyor. Bunun yanında, yapay zeka veri merkezlerinin ihtiyaç duyduğu şebeke yatırımlarının faturasını sıradan elektrik abonelerine kesmeden altyapının modernize edilmesi de planlar arasında.

Yani kağıt üzerinde bir politika var. Siyaset tarafı ise çok daha karışık.

Gözden Düşen Bir Teşvik

Yıllardır süren Cumhuriyetçi eleştirilerinin ardından EV teşvikleri Demokratlar için artık sıkıntılı bir alan haline geldi. Başkan Trump, elektrikli araçlara defalarca yüklendi; bir keresinde “uzağa gitmiyorlar, servet değerinde para istiyorlar” demişti. Tesla CEO’su Elon Musk’ın 2024 kampanyasına yüz milyonlarca dolar akıtmasının ardından tonunu bir miktar yumuşattı, ancak temiz enerji politikalarına yönelik eleştiriler sürüyor.

Bu arada ABD’de benzinli araçlar yeniden canlanırken Avrupa, Çin ve gelişmekte olan dünyanın büyük bölümü elektrifikasyona hız kesmeden devam ediyor.

Algı sorunu Washington’la sınırlı değil. Politico’nun haberine göre seçmenler, teşviki artık bu paraya zaten ihtiyacı olmayan varlıklı kıyı seçkinleriyle ilişkilendirebiliyor. Üstelik EV ilgisi genel olarak soğumuş durumda—Nisan ayında yapılan bir Pew Research Center anketi, Amerikalıların elektrikli araçlardan çok hibritlere yöneldiğini ortaya koydu. 2022’ye kıyasla EV hevesi Demokratlar arasında bile belirgin şekilde düştü.

Asıl Engel Parti İçinde

Daha büyük engel, Cumhuriyetçi muhalefetten çok Demokratların kendi içindeki bölünme olabilir. Senato Azınlık Lideri Chuck Schumer, Washington’da düzenlenen bir galada temiz enerji kredilerinin canlandırılması çağrısı yaptı—ama konuşmasında elektrikli araçlara hiç değinmedi. Michigan Senatörü Elissa Slotkin de benzer bir temkinli çizgide: “Enerjinin tamamını istiyorum” diyor, “tek bir türünü değil. Seçim yapmak istemiyorum.”

Gerçekler: Teşvik, gelir sınırları içeriyordu ve zenginler için değil, düşük ve orta gelirliler için tasarlanmıştı. 2024’te ABD’de rekor 1,3 milyon yeni EV satışına katkı sağladı.

Kasım’da Demokratlar her iki meclisi de kazansa bile bu yeterli olmaz. Teşvikin geri gelmesi için tasarının Meclis ve Senato’dan geçip başkan tarafından imzalanması gerekiyor. Olası bir vetoyu aşmak ise iki mecliste üçte iki çoğunluk istiyor—yani ciddi sayıda Cumhuriyetçinin desteği. Mevcut atmosferde bu pek olası görünmüyor.

Ortada Olan Ne?

Söylemleri bir kenara bırakınca teşvikin sicili somut. ABD’nin Çin’e bağımlılığını azaltmayı amaçlayan yerli batarya üretim üssünün temelini attı; yatırımların büyük kısmı Georgia ve South Carolina gibi Cumhuriyetçilerin yönettiği eyaletlere gitti. Beraberinde yerel ekonomiler ve binlerce istihdam geldi.

• Satış etkisi: 2024’te ABD’de 1,3 milyon yeni EV satıldı
• Şarj altyapısı: Üçüncü çeyrek itibarıyla 80.000’i aşkın halka açık hızlı şarj noktası
• Menzil artışı: Birçok yeni EV tek şarjla 400 mili aşıyor

Araçların kendisi de yol aldı. Yazılım, sürüş konforu, verimlilik ve işletme maliyetlerinde EV’ler artık içten yanmalı modellere açık ara üstün. Ama teknoloji tek başına pazarı taşımaya yetmez—ABD’nin ne hızda ayak uyduracağını, yoksa sektörün seçim döngülerine mahkum kalıp rakiplerin gerisinde mi kalacağını politika belirleyecek.