Tesla, 2027'nin İkinci Çeyreğinde Sahiplerin Araçlarını Robotaksi Filosuna Alacak — Peki Bu Kez Olacak mı?

Tesla, Elon Musk’un yıllardır tekrarladığı vaatlerden birine nihayet bir tarih koydu. Şirketin üçüncü çeyrek kazanç görüşmesinde Otonom Sürüşten Sorumlu Başkan Yardımcısı Ashok Elluswamy, sahiplerin kendi araçlarını 2027’nin ikinci çeyreği civarında Tesla’nın robotaksi ağına dahil edebileceğini söyledi.

Kağıt üzerinde iş basit: Model Y’niz siz kullanmadığınız saatlerde para kazanacak. Pratikte ise tablo bambaşka — ve Tesla’nın otonomi takvimlerindeki sicili pek de parlak değil.

Elluswamy’nin Açıklamasında Ne Var?

Açıklamanın dayanağı ortak yazılım altyapısı. Cybercab ile tüketiciye satılan Model Y aynı kodu çalıştırıyor; V15 sürümüyle bu kodun müşterilere ulaşacağını belirtti. Geriye kalan kısım filo yönetimi: müşteri araçlarının coğrafi sınırlara (geofence) alınması ve kimse direksiyonda olmadan çalışabilmesi için sevk sistemine bağlanması.

“Sanırım gelecek yılın ikinci çeyreği civarında ilk müşteri araçlarını robotaksi filosuna dahil edebileceğiz.” — Ashok Elluswamy, Tesla Otonom Sürüşten Sorumlu Başkan Yardımcısı

Cümledeki “ilk müşteri araçları” ifadesi epey şey anlatıyor. Bu ülke çapında bir açma-kapama değil, bir pilot programın işareti.

Vaatler Birikiyor

2019’a dönelim. Musk, şirketin ilk AI Day etkinliğinde sahneye çıkıp sahiplerin araçlarını bir “Tesla Network”e katabileceğini, tıpkı Uber veya Airbnb gibi pasif gelir elde edebileceğini söylemişti. Ayrıca 2020’ye kadar yollarda “bir milyon” Tesla robotaksi olacağını da vaat etmişti.

İkisi de gerçekleşmedi. Bugün Tesla, Teksas ve Florida’da birkaç yüz robotaksi işletiyor — bazılarında hâlâ insan güvenlik gözlemcisi var — ve Austin’de birkaç düzine tam sürücüsüz Cybercab bulunuyor. Tüm bunların teknik temeli olan denetimsiz Full Self-Driving ise tüketicilere hâlâ sunulmadı.

Araç Satışı Düşerken FSD Satıyor

Çeyreğin öne çıkan rakamı şu: Kuzey Amerika’da yeni Tesla alanların yüzde 75’ten fazlası Full Self-Driving (Supervised) paketini seçti. Bu, önceki çeyreğe göre yaklaşık 20 puanlık bir artış demek. Ama parantez içindeki kelime kritik: denetimli. Yani vaat edilen robotaksi ürünü değil bu.

Araç satışları ise geriledi. Gelir yerinde saydı, kâr düştü. Tesla ayrıca Robotaxi güvenlik sayfası yayımladı ve otonom olarak 3,3 milyon mil kat edildiğini duyurdu — temmuzda bildirilen 380 bin denetimsiz mile göre ciddi bir artış.

Asıl Duvar Mevzuat

Yazılımı bir kenara koyun, hukuki tablo karışık. Denetimsiz ücretli yolcu taşımacılığı yerel ve eyalet düzeyinde özel izinler gerektiriyor. Kendi sahip olduğunuz otonom taksi için sigorta bulmak zor olabilir. Üstelik çoğu yerde bireylerin veya üçüncü tarafların kendi araçlarını sürücüsüz taksi olarak çalıştırması henüz yasal değil.

• İzinler: ABD’nin çoğu pazarında hem şehir hem eyalet düzeyinde gerekli
• Sigorta: Özel mülkiyetteki otonom taksiler için net bir çerçeve yok
• Donanım: Eski Model 3 ve Model Y’ler denetimsiz çalışma için yeterli hesaplama gücüne sahip değil
• Amaç yapımı vs. tüketici aracı: Cybercab yolcu taşımacılığı için tasarlandı; sahip araçlarına ek güvenlik katmanları şart

Son madde, hak ettiğinden az konuşuluyor. Cybercab sıfırdan robotaksi olarak tasarlanmış bir araç. Müşterinin arabası ise, koltuğunda kimse yokken güvenli olduğu kanıtlanması gereken bir sürücü destek sistemine sahip binek otomobil.

Tesla 2027’nin ikinci çeyreğine kadar teknik ve hukuki engellerin hepsini aşabilir. Ama bu şirketin otonomi takvimlerini takip eden herkes örüntüyü biliyor: iddialı tarih, sessiz gecikme. Bu kez bozulup bozulmayacağını izleyeceğiz.