Tesla, FSD Onayı İçin Avrupalı Düzenleyicilere Baskı Yapıyor: Bilim İnsanları Güvenlik İddialarını Sorguluyor

Tesla, Full Self-Driving (Supervised) sisteminin Avrupa genelinde onaylanmasını hızlandırmak için kıta çapındaki düzenleyicilere yoğun bir lobi yürütüyor. Şirketin temel argümanı, teknolojinin yaygınlaşmasındaki her gecikmenin can kaybına yol açacağı yönünde. Ancak Reuters’ın yeni bir araştırması, bağımsız trafik güvenliği uzmanlarının bu iddiayı destekleyecek hiçbir kanıt bulamadığını ve Tesla’nın düzenleyicilere sunduğu güvenlik belgelerinde ciddi eksikler tespit ettiğini ortaya koyuyor.

Araştırma; Tesla ile Hollanda araç otoritesi RDW arasındaki iç yazışmalara, kurum çalışanlarıyla yapılan görüşmelere ve yedi bağımsız araştırmacının görüşlerine dayanıyor. Buna göre Tesla’nın nisan ayında sunduğu “Evidence Dashboard” dosyası, Tesla sürücülerinin gerçek dünyada kat ettiği yüz milyonlarca kilometreye kıyasla çok daha az FSD test mesafesi içeriyordu. Şirket, doğrudan kaza verisi sunmak yerine korna kullanımı, ani hızlanma ve yavaşlama, düşük sinyal kullanımı ile otomatik acil frenleme gibi “davranışsal vekil” göstergelere dayanarak FSD’nin insan sürücüden daha güvenli olduğunu savundu. Araştırmacılar bu metriklerin birçoğunun gerçek çarpışma riskini yansıtmakta zayıf kaldığını belirtti ve görüşülen yedi uzmandan hiçbiri söz konusu çalışmanın FSD’nin ölümlü kazaları önlediğini gösterdiğine ikna olmadı. Şu anda FSD’nin insan sürücüden daha güvenli olduğunu ortaya koyan, kamuya açık ve hakem denetiminden geçmiş bir çalışma bulunmuyor; bu da düzenleyicilerin kendi testlerini yapmadan önce büyük ölçüde Tesla’nın beyanlarına güvenmek zorunda kalması anlamına geliyor.

Araştırma ayrıca Tesla’nın Hollanda RDW’ye defalarca başvurarak değerlendirmenin kapsamını veya yoğunluğunu azaltmasını istediğini gösteren yazışmaları gün yüzüne çıkardı. Şirketin incelemenin maliyeti ve kapsamından şikâyet etmesinin ardından bir RDW yetkilisinin gerekli denetimi “ayarlama veya azaltma” yollarını görüşmeyi teklif ettiği öne sürülüyor. RDW, bağımsızlığının zedelendiği iddiasını reddederek otomobil üreticileriyle bu tür temasların değerlendirme sürecinin olağan bir parçası olduğunu ve çalışmanın titizliğini etkilemediğini açıkladı. Hollanda nihayetinde onay verdi; Belçika, Danimarka, Estonya, Litvanya, Çekya, Slovenya ve Hırvatistan da aynı yolu izledi. Fransa ve Norveç daha temkinli davranırken Almanya sistemin onaylanmasına yakın görünüyor ve AB genelinde onay için savunuculuk yapacağını duyurdu. Almanya’da yetkililerin orijinal isme itiraz etmesi üzerine Tesla, FSD’yi “Tesla Assisted Driving” olarak yeniden adlandırmayı kabul etti.

Tesla ve CEO Elon Musk, Musk’ın sahibi olduğu X platformunu da destekçilerini harekete geçirmek için kullandı. Reuters’a göre İsveç ve Norveç’teki yetkililer, FSD’nin hızla devreye alınmasını talep eden düzinelerce e-posta aldı; bazı mesajlarda Tesla hayranları, sistem onaylanmazsa sorumluluğun düzenleyicilerde olacağını ima etti. Adının çağrıştırdığının aksine FSD’nin tam otonom bir sürüş sistemi olmadığını hatırlatmak gerekiyor: Tesla, kazalardan sürücünün sorumlu olduğunu ve sürücünün her an kontrolü devralmaya hazır olması gerektiğini belirtiyor. Sistem yönlendirme, hızlanma, frenleme ve park etme konusunda yardımcı olabiliyor ancak sürekli denetim şartı var. Tesla’nın ikinci çeyrek verilerine göre dünya genelinde yaklaşık 1,5 milyon FSD abonesi bulunuyor ve birçok sürücü sistemin zamanla geliştiğini ifade ediyor. Buna karşın sosyal medyada trafik kurallarını ihlal etme, hız limitini aşma ve engelleri fark edememe gibi sorunlu davranışları gösteren videolar sık sık paylaşılıyor; ABD’de FSD aktifken yaşanan ölümlü kazalar NHTSA tarafından inceleniyor.

Şimdi gözler FSD için yapılacak AB çapındaki oylamada. Onay için üye ülkelerin %55’inin ve blok nüfusunun en az %65’ini temsil eden desteğin sağlanması gerekiyor. Asıl merak edilen ise Avrupalı düzenleyicilerin yeşil ışığı yakmadan önce Tesla’nın güvenlik iddialarını bağımsız biçimde denetleyip denetlemeyeceği ya da şirketin baskı kampanyasının bu süreci ne ölçüde etkileyeceği.