Japonya Elektrikli Araç Teşviklerini Kıstı: Talep Bütçeyi Tüketti

Japonya’da cömert elektrikli araç destekleri küçülüyor. Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı (METI) 21 Ekim’de yaptığı açıklamayla Temiz Enerji Araçları teşviklerinin 1 Ocak 2027’den itibaren tescil edilen araçlar için ciddi biçimde düşürüleceğini duyurdu. Tabii mevcut programın o tarihten sonra uzatılması şartıyla. Gerekçe ise basit bir hesap: talep, parayı aştı.

Rakamlar tek başına hikâyeyi anlatıyor. Binek elektrikli otomobillerde üst sınır 1,25 milyon yenden (yaklaşık 7.000 €) 750 bin yene (yaklaşık 4.200 €) iniyor.

Uygulamada çoğu ana akım motor tipi eski tavanının yüzde 60’ına çekilirken, küçük Kei-EV sınıfı yüzde 80 ile biraz daha az darbe alıyor.

Yeni Teşvik Tavanları: BEV ¥750.000 (önceki ¥1,25 milyon) · Kei-EV ¥440.000 (önceki ¥550.000) · PHEV ¥480.000 (önceki ¥800.000) · Yakıt hücreli ¥870.000 (önceki ¥1,45 milyon)

Gerçek Modellerde Tablo Nasıl?

Yeni Nesil Araç Teşvik Merkezi, eski ve yeni oranları karşılaştıran model bazlı listeyi şimdiden yayımladı. Fark, hem yerli hem ithal popüler modellerde sert.

• Toyota bZ4X: ¥1,30 milyondan ¥780.000’e — tam ¥520.000 kayıp
• Nissan Leaf: ¥1,29 milyondan ¥774.000’e
• Tesla Model Y: ¥1,27 milyondan ¥762.000’e
• Nissan Sakura (Kei-EV): ¥580.000’den ¥458.000’e
• BYD Atto 3 / Dolphin: ¥150.000’den ¥90.000’e

Şunu da akılda tutmak lazım: bunlar tavan tutarlar, kesin ödeme değil. Alıcının eline geçen para, modelin program kriterlerinden aldığı puana göre değişiyor; yani listedeki rakamlar çoğu zaman müşterinin hesabına girenle birebir örtüşmüyor.

Yeşil Bonuslar da Eritiliyor

Emisyon tarafında ekstra çaba gösteren üreticilere — örneğin tedarik zincirinde daha düşük CO₂’li çelik kullananlara — ek prim ödeniyor. Bu kalem de küçülüyor. Normal EV’lerde bonus üst sınırı ¥50.000’den ¥30.000’e, Kei araçlarda ise ¥30.000’den ¥18.000’e iniyor.

İşin arkasında hızla ısınan bir bütçe var. Tokyo, 2025 ek bütçesinde yaklaşık 110 milyar yen (yaklaşık 624 milyon €) ayırmıştı. Ama Ocak 2026’da teşvik tutarları artırılınca talep beklentinin çok üstüne çıktı; binek EV tavanı bonuslarla birlikte ¥900.000’den 1,3 milyon yene kadar yükselmişti. Ülke içi BEV satışları Eylül 2026’da 16.074 adede ulaştı, yani geçen yılın aynı ayına göre yüzde 88,6 artış.

Musluğun kısılmasının nedeni tam olarak bu sıçrama. Mevcut program bittikten sonra yeni bir paket gelip gelmeyeceği ise henüz belli değil. Bu da hem bayileri hem alıcıları 2028 ve sonrası konusunda tahminle baş başa bırakıyor.