1965 Greeves 24TFS Scrambler, 12 Yılın Ardından Neredeyse Hiç Çalıştırılmadan Satışa Çıkıyor

İngiliz arazi motosikleti tarihinden gerçek bir parça Kaliforniya’da alıcı bekliyor: Essex yapımı 1965 Greeves 24TFS. Bu iki zamanlı makine, bir dönem trials ve scrambles yarışlarında dört zamanlı rakiplerine kök söktürmüştü.

Motosiklet, sadece arazi kullanımı için ve yalnızca satış senediyle (bill of sale) sunuluyor. Bu da yerinde bir sınırlama — zaten elinizdeki bir ulaşım aracı değil, bir yarış aleti. Mevcut sahibinin aktardığına göre son on iki yılda motor yalnızca yaklaşık 35 dakika çalışmış. Yani son yıllarının büyük kısmını sergi parçası olarak geçirmiş.

Restorasyondan Geriye Kalanlar

2014’teki yenileme sırasında çok parçalı şasi Moorland Blue tonuna boyanmış; yakıt deposu ve yükseğe konumlandırılmış çamurluklar ise beyaza çevrilmiş. Depoda boyadan daha kişisel bir detay var: 1960 ve 1961’de 250cc Avrupa Motokros Şampiyonası’nı kazanan eski Greeves fabrika sürücüsü Dave Bickers’ın imzası.

Listede tek kişilik trials sele, ön numara plakası, yan ayak, önde leading-link çatal ve arkada NJB amortisörlerle donatılmış konik çelik salıncak da yer alıyor. Tel jantlar önde 21, arkada 19 inç ölçüsünde.

Özet Veriler: Villiers 37A 246cc iki zamanlı tek silindir · Amal concentric karbüratör · Dört ileri vites · Zincir tahrik · Önde 21 inç, arkada 19 inç tel jant

Greeves’i Farklı Kılan Mühendislik

Kalpte Villiers 37A 246cc iki zamanlı tek silindir var; üzerinde Greeves’in kendi alüminyum kare silindir kapağı, yakıtı ise Amal karbüratör sağlıyor. Bir de kompresyon tahliyesi mevcut. Sağ taraftan kumanda edilen dört ileri vitesli şanzıman, gücü zincirle arka tekere aktarıyor.

Ancak Greeves’i kalabalıktan ayıran asıl şey üç tasarım tuhaflığıydı: alışılmış çelik boru yerine döküm LM6 alüminyum-silisyum alaşımı I-kesitli alt boru, her iki uçta burulma-lastik yaylanma ve o meşhur “Banana” leading-link ön çatal. Sonuç hafif, tuhaf görünümlü ve arazide kırılması şaşırtıcı derecede zor bir makineydi.

Invacar’lardan Dünya Sahnesine

Şirketin kökeni çoğundan daha garip. Bert Greeves, İkinci Dünya Savaşı sonrasında kuzeni Derry Preston-Cobb’un tekerlekli sandalyesine bir çim biçme makinesi motoru taktı. Bu proje zamanla, 1952’de Emeklilik Bakanlığı’ndan büyük bir sözleşme kazanan benzinli üç tekerlekli engelli aracı Invacar’a dönüştü.

Kesintisiz gelen bu devlet geliri, Bert’in asıl tutkusunu finanse etti. Küçük yaştan beri motosiklet kullanan ve trials yarışçısı olan Bert, 1951’de 197cc Villiers iki zamanlı bir motor etrafında prototip kurdu, Invacar’ın burulma-lastik yaylanmasını ödünç aldı ve ilk Greeves makinelerini 1953’te Earls Court’ta sergiledi.

Gerisini yarışlar getirdi. Brian Stonebridge 1957’de Hawkstone Park’ta küçük hacimli Greeves’iyle 500cc makineleri geçmesiyle ünlendi. Stonebridge’in Ekim 1959’da — direksiyonda Bert varken — geçirdiği trafik kazasında ölmesinin ardından fabrika Bickers’la anlaştı; Greeves sürücüleri sonrasında Manx Grand Prix, Scott Trial ve Scottish Six Days’te zaferler kazandı.

“Greeves motosikletleri iyi yol tutuşlarıyla biliniyordu ve iki zamanlı motorların yaygınlaşmasına yardımcı oldu.”

1962’ye gelindiğinde Thundersley’deki atölye roadster’dan road racer’a on bir model üretiyordu; özellikle ABD’de sağlıklı bir ihracat işi vardı. Marka, arazi motosikletçiliğinin bir spor olarak büyümesinde orada önemli rol oynadı. Fabrikada hiçbir zaman 125’ten fazla kişi çalışmadı.

Bert 1973’te emekli oldu, şirket yavaşça geriledi ve 1970’lerin sonundaki fabrika yangını orijinal Greeves hikâyesini kapattı. Yine de tam bir son değildi: Richard Deal 1999’da isim haklarını aldı ve 2009’da tamamen yeni 280cc iki zamanlı motorlu bir trials modeliyle markayı yeniden canlandırdı.

Bu örnek ise Kaliforniya’nın Morgan Hill kasabasında, iki zamanlı tarihinin nadir bir parçasını isteyen birini bekliyor. Yalnız şunu bilerek: bu motosiklet römorkla taşınacak.