Rio Tinto, alumina rafinerisini fosil yakıttan koparmak için sıcak tuğla bataryasını deniyor

Rio Tinto, Yarwun alumina rafinerisini ayakta tutan kömür ve doğal gazın bir kısmını devasa bir tuğla yığınıyla değiştirmeyi deniyor. Madencilik devi, Kaliforniya merkezli Rondo Energy ile birlikte Gladstone (Queensland) yakınında kurulması planlanan dev bir termal depolama sisteminin mühendislik ve tasarım çalışmalarına başladı. Rondo’ya göre bu, Avustralya’nın planlanan en büyük ısı depolama projesi — alumina sektöründe de bir ilk olacak.

Mantık aslında basit: Gün ortasında ucuzlayan elektrik, yüksek sıcaklığa dayanıklı refrakter tuğlaları ısıtıyor. Tuğlalar bu enerjiyi ısı olarak tutuyor, güneş çekildikten sonra da rafinerinin mevcut buhar hattına buhar olarak geri veriyor. Yani elektrik bolken şarj, talep sürerken sabit ısı.

Kısa künye: 360 MWh termal depolama · 30 MW’a kadar ısı çıkışı · 78 MW elektrik şarj kapasitesi · yılda ~67.000 ton CO2 tasarrufu

Son rakam Rio Tinto’nun kendi tahmini ve bağlamı da önemli: Yarwun’un buhar ihtiyacının yalnızca %5’i kadar. Yine de alumina rafinerisi, ağır sanayinin temizlenmesi en zor köşelerinden biri. Kısmi bir geçiş bile az değil.

Alüminyumun o inatçı sorunu

Alumina, alüminyum metaline dönüşen beyaz toz. Küresel rafinaj tarafı yılda yaklaşık 175 milyon ton CO2 eşdeğeri salıyor. Düğüm noktası ise yüksek basınçlı buhar: Bu tesisleri aralıklı güneş enerjisiyle tek başına çalıştıramazsınız.

Rondo’nun çıkış noktası tam burada. Sistem, elektrik bolken hızlı şarj olup depoladığı ısıyı gün boyu düzenli biçimde bırakıyor. Önerilen Yarwun ünitesi 78 MW ile elektrik alacak — yani ısı olarak geri verdiğinden belirgin şekilde daha hızlı. Böylece kısa pencerelerde şebekedeki fazla gücü çekebiliyor.

Rafineri açısından bir diğer cazibe noktası: Batarya, sahada zaten var olan ekipmana bağlanacak. Çalışma, bu entegrasyonun güvenilir yüksek basınçlı buharı makul bir maliyetle sağlayıp sağlayamayacağını inceleyecek.

Parayı kim koyuyor

Avustralya Yenilenebilir Enerji Ajansı (ARENA), çalışma için 3,6 milyon Avustralya doları ayırdı; Rio Tinto da aynı tutarı koyuyor. Proje ilerlerse ARENA devreye alma için 38 milyon dolara kadar destek verecek, ayrıca 33,3 milyon dolarlık bir ihtiyat payı bulunuyor. Rio Tinto, proje ömrü boyunca yapacağı toplam yatırımın ARENA’nın katkısını aşmasının beklendiğini söylüyor.

• Çalışma aşaması: ARENA’dan 3,6 milyon dolar, Rio Tinto eşleştiriyor
• Devreye alma (onaylanırsa): ARENA’dan 38 milyon dolara kadar
• İhtiyat payı: 33,3 milyon dolar ek destek
• Takvim: yaklaşık 12 aylık fizibilite çalışması

Rio Tinto Pasifik Operasyonları Genel Müdürü Armando Torres, işin zorluğunu saklamıyor: Alumina rafinerisinde emisyon kısmak karmaşık bir iş, özellikle de operasyonların ihtiyaç duyduğu yüksek basınçlı buhar söz konusu olduğunda. Ona göre bu çalışma, termal depolamanın Yarwun’un buhar ihtiyacının bir bölümü için teknik ve ekonomik olarak fosil yakıtlara gerçek bir alternatif olup olmadığını gösterecek.

Rondo’nun Avustralya sorumlusu Dr. Kira Rundel ise tabloyu daha geniş çiziyor: Ucuz elektriğin bir şebeke ayrıntısı olmaktan çıkıp sanayi için rekabet avantajına dönüşmesi.

Henüz ortada inşa edilmiş bir şey yok. Bu bir çalışma — üstelik 12 ay sürecek bir çalışma. Ama gaz yakıtlı kazanlardan çıkış için elinde ciddi alternatif bulunmayan bir sektörde, tuğlalar artık masada.