E-postalar Tesla'nın Hollanda Düzenleyicisini FSD İncelemesini Azaltmaya Nasıl Zorladığını Ortaya Koyuyor

Tesla ile Hollanda’nın araç düzenleme kurumu arasındaki yazışmalar, şirketin Full Self-Driving (Supervised) sistemine yönelik denetimin kapsamını daraltmak için aylarca zemin yokladığını ortaya koyuyor. Reuters, yedi Avrupa ülkesinde bilgi edinme başvurularıyla toplanan yüzlerce sayfalık e-postadan yola çıkarak haberi hazırladı; en çarpıcı bölüm Hollanda’ya ait olan yazışmalar.

Belgelere göre bir Tesla çalışanı Kasım 2024’te RDW’ye araç testlerinin o ay sonunda başlamasının şirket yönetimi için “hayati” olduğunu söyledi ve yönetimin kurumun iyi niyetini bu takvimin tutulup tutulmamasına göre ölçeceğini ekledi. İşin rengi 2025 baharında değişti: Tesla, beş aylık çalışma için kesilen 365 bin euroluk faturayı “aşırı yüksek” diye nitelendirdi ve projede görev alan her RDW personelinin saat saat dökümünü almadan ödeme yapmayacağını bildirdi. Ayrıca beş kurum çalışanının Giga Berlin’e yaptığı ziyaretin masrafına da itiraz etti. Bu şikâyetten bir hafta sonra bir RDW çalışanı, Tesla’yı kurumun “gerekli emeği nasıl azaltabileceğine” dair öneri sunmaya davet etti.

Kayıtlara göre bunu başka tavizler izledi. Düzenleyici, testleri yerinde izlemek üzere denetçi göndermek yerine bir bölümünü uzaktan takip etmeyi önerdi; Tesla’nın kablosuz yazılım güncellemeleri konusunda “teknik ayrıntılara çok fazla dalmak istemediğini” belirtti; hangi testlerin yapılacağı ve güvenlik sürücülerinin kimler olacağı konusunda Tesla’ya önceden bilgi vermeyi kabul etti. RDW, üreticilerle temasının değerlendirmenin bağımsızlığını veya titizliğini zedelemediğini savunuyor; ancak e-postaların büyük bölümünü kararttı ve ticari sır gerekçesiyle kendi FSD test verilerini hâlâ kamuoyuyla paylaşmıyor.

Öte yandan Tesla’nın Avrupalı yetkililere dağıttığı güvenlik araştırması, metodolojiyi Reuters için inceleyen yedi trafik güvenliği uzmanının eleştirisiyle karşılaştı. Araştırmacılar, FSD veri setinin yüz binlerce kilometreyle sınırlı kalmasını, Tesla sahiplerinin Avrupa’da manuel olarak kat ettiği yüz milyonlarca kilometreyle kıyaslanamayacak kadar küçük buldu. Çalışma kazaları değil; korna çalma, sinyal kullanımı, sert fren ve sert viraj gibi “vekil” göstergeleri ölçtü ve direksiyondaki kişiler sıradan sahipler değil Tesla’nın profesyonel test sürücüleriydi. Tesla’nın kendi dipnotu bile bu karşılaştırmaların nedensellik iddiası olarak okunamayacağını kabul ediyor; buna rağmen şirket sistemi Avrupa’daki günlük 53 yol ölümünü önleyebilecek bir teknoloji olarak sunuyor. Eski NHTSA istatistikçisi Marco Benedetti, “kurtarılan hayatlar” söylemine geçildiğinde işin anlamsızlaştığını söylüyor.

Baskı yalnızca resmi kanallarla sınırlı kalmadı. Musk, sahiplerin düzenleyicilere baskı yapmasını açıkça teşvik etti; X’teki bir Tesla hesabı da takipçilerini RDW’nin iletişim formuna yönlendirdi. İsveç ve Norveç’teki düzenleyicilere sahiplerden onlarca e-posta yağdı; Norveçli yetkili Stein-Helge Mundal, kurumların sistemleri popüler oldukları için onaylamadığını, tartışmalı oldukları için de reddetmediğini söyledi. Fransa Ulaştırma Bakanı Philippe Tabarot önce ülkesinin onayı destekleyemeyeceğini belirtti; haftalar sonra Musk’la “yapıcı bir görüşme” yaptığını açıkladı. Sisteme şu an sekiz AB ülkesi izin veriyor, ancak bunların çoğu küçük pazar. Nüfusun yüzde 65’ini temsil eden 15 üye devletin onayını gerektiren blok çapındaki oylama ise en erken aralıkta bekleniyor.