ChargePoint'in Avrupa şefi: Şarj pazarında eleme var, ama büyüme de bitmedi

ChargePoint’in Avrupa’daki yeni patronu valizini daha yeni açtı ama şarj haritasının birkaç yıl içinde çok farklı görüneceğinden şimdiden emin. Avrupa’dan Sorumlu Başkan Yardımcısı ve Genel Müdür olarak göreve yeni başlayan John Saffrett’e göre sektörü önümüzdeki üç ila beş yılda bir konsolidasyon dalgası bekliyor — ve her ağ bu süreçten sağ çıkamayacak.

Amerikalı şirketin Avrupa atağını, işin diğer tarafında neredeyse 29 yıl geçirmiş bir isim yönetiyor. Saffrett, filo yönetimi ve araç kiralama devi Ayvens’te Global Genel Müdür Yardımcısı olarak 42 ülkede, yaklaşık 3,5 milyon araçlık bir operasyonu yönetmişti. Bunların yarım milyondan fazlası bataryalı elektrikli araçtı.

“Avrupa, ChargePoint’in küresel başarısında giderek daha önemli hale geliyor” diyor. Berlin’deki icnc şarj konferansına yetişebilmek için işe başlama tarihini bir hafta öne çektirdiğini de ekliyor.

Artık herkes hesap vermek zorunda

Saffrett’in sektöre bakışı sert: teknoloji şirketlerinin yatırımcı parasını yıllarca geri dönüşsüz yakabildiği dönem kapanıyor, sermaye daha seçici davranıyor. Uzun vadede ayakta kalabilecek ürünleri olanlar birleşme, satın alma ya da stratejik ortaklık peşine düşecek; geri kalanların ise pek şansı yok.

• Kârlılık önce geliyor: yatırımcılar artık sadece büyüme hikâyesi değil, sürdürülebilir iş modeli istiyor
• Sermaye seçici: fonlar daha az sayıda, daha güçlü oyuncuya akıyor
• Konsolidasyon baskısı: büyük şarj operatörleri beş-on yıl sonra da ayakta olacak ortaklar arıyor

Saffrett şarj sektörüne “olgun” demekten kaçınıyor. Ama iki kişinin bir odada oturup bir şey kurduğu ve işin bir anda patladığı günlerin geride kaldığını söylüyor.

Sürücüyü ne durduruyor?

Filo operatörlerinin önündeki engeller sorulduğunda Saffrett, altyapı kadar psikolojiye de işaret ediyor. İlk korku genelde menzil kaygısı; modern elektrikli araçlar 400-500 kilometre menzil sunduğunda bu kaygı azalıyor.

Sonrasında iş pratiğe dönüyor: nerede ve nasıl şarj edeceğim? Sürücüler kamusal şarjı dert etse de gerçekte şarjın büyük kısmı evde, ofiste ya da depoda yapılıyor. Üstüne teşvik ve vergi belirsizliği biniyor — destekler geliyor, kayboluyor; eşikler değişiyor, fiyatlar oynuyor. 500 çalışanına üç yıl boyunca sabit maliyetli araç vaat eden bir şirket için bu tablo planlamayı zorlaştırıyor.

Bir de donanım meselesi var. Yüksek güçlü şarj istasyonlarına ciddi yatırım yapıldı ama yoldaki her araç bu gücü çekemiyor. Birkaç yıl önce son teknoloji sayılan modeller, bugünkü araçların şarj kabiliyetinin belirgin biçimde gerisinde kalıyor — üstelik bu araçlar ikinci el pazarına düştükçe fark daha da hissedilecek.

Saffrett’in eski nesil araçlara dair sözü: “Avrupa’da, şarj altyapısındaki iyileşmelerden tam olarak faydalanamayan ciddi bir eski bataryalı elektrikli araç filosu var.”

Büyüme nerede?

Konsolidasyon konuşmasına rağmen Saffrett potansiyelin büyük olduğu görüşünde. Bazı Avrupa pazarlarında yeni kayıtların beşte birinden fazlası bataryalı elektrikli, ancak toplam araç parkındaki payları yüzde beşin altında. Ona göre bir sonraki talep dalgası tam bu makas aralığından doğacak.

Altyapı olgunluğunda Benelüks ülkeleri ve İskandinavya önde; bunu, hükümet desteğinin hem güçlü hem tutarlı olmasına borçlular. Buradaki “tutarlı” vurgusu, politikaların sık sık yön değiştirdiği pazarlara sessiz bir mesaj niteliğinde. Ağır ticari taşıtların elektrifikasyonu da Saffrett’in işaret ettiği bir diğer açılım.

Kaçınılmaz soru ise Çinli donanım üreticileriyle rekabet. Saffrett’in cevabı net: parça değil, donanım ve yazılımın ikisinde birden iddialı olup ChargePoint’i Avrupa’da lider konuma taşımak.

İlk haftaları bir karşılaştırma maratonu gibi geçmiş — Berlin’de fuar koridorlarını arşınlamak, müşterilerle görüşmek, sonra kendi ekibine dönüp “nerede kazanıyoruz, rakipler nerede karşımıza çıkıyor?” diye sormak. Bu soruların cevabı, anlaşılan, ilerleyen aylarda gelecek.