Big Oil'un Sessiz Dönüşümü: Shell, Total ve BP Artık Elektrik Satıyor

Halka açık bir hızlı şarj soketine takılan sürücüler, çoğu zaman bu prizin kime ait olduğunu merak etmez. Ancak bu sorunun yanıtı giderek daha sık bir petrol devini işaret ediyor. Dünyanın en büyük üç petrol şirketi — Shell, TotalEnergies ve bp — binlerce sürücünün her gün kullandığı ciddi büyüklükte elektrikli araç şarj ağları kurmuş durumda.

Ölçek, pek çok elektrikli araç savunucusunun tahmin edebileceğinden çok daha geniş. Shell Recharge, ABD dahil birçok ülkede yaklaşık 85 bin halka açık şarj noktası işlettiğini belirtiyor. TotalEnergies Avrupa genelinde 60 binden fazla şarj noktasına sahip. bp pulse ise Atlantik’in iki yakasında binlerce halka açık şarj cihazı çalıştırıyor. Daha da ilginci, bp kendi internet sitesinde ziyaretçileri elektrikli araç almaya teşvik eden bir bölüm bile bulunduruyor — on yıl önce bir petrol şirketi için düşünülemez bir mesaj.

Temel, satın almalarla atıldı. Shell, 2017’de Hollandalı şarj operatörü NewMotion’ı, 2019’da ise ABD merkezli Greenlots’u bünyesine kattı; bu, sektördeki daha geniş bir konsolidasyon dalgasının parçasıydı. Bazı gözlemciler başlangıçta daha karanlık bir motivasyon şüphesi taşıyordu: petrol devlerinin yükselen bir sektörü boğmak ya da şarjı benzin doldurmaktan pahalı hale getirmek için şarj şirketlerini satın aldığı düşünülüyordu. Bu teori tutmadı. Genel kanıya göre petrol sahipliğindeki ağlar rekabetçi performans sergiliyor ve fiyatlandırmaları diğer sağlayıcılarla kabaca aynı seviyede. Çok sayıda farklı oyuncunun devreye girmesiyle hiçbir şirket pazarın kontrolünü eline geçirmiş görünmüyor.

Daha akla yatkın açıklama ise bu şirketlerin sessizce kendilerini yeniden enerji sağlayıcısı olarak kurgulaması. Dikkat çekici bir nokta var: şarj ağı işleten bu üç şirketin kökleri de Avrupa’ya dayanıyor ve üçü de elektrik üretimi ile tedarikine yönelmiş durumda. Shell, Shell Energy birimi üzerinden doğrudan işletmelere ve hanelere elektrik satıyor; üretim, ticaret, enerji satın alma anlaşmaları ve perakendeyi kapsayan bütünleşik bir güç işi kuruyor. TotalEnergies, 2030’a kadar yıllık 100-120 TWh elektrik üretimini kontrol etmeyi hedefliyor. bp pulse ise 2025’te 40 binden fazla şarj noktası işletiyordu ve 2030’a kadar 100 bine ulaşmayı amaçlıyor; şirket şarj işi üzerinden yılda yaklaşık 1 TWh elektrik satıyor.

Bu büyüklükteki çok uluslu şirketler için bu hacimler mütevazı kalıyor. Ancak büyüme eğrisi önem taşıyor ve bu potansiyel, petrol devlerinin şarj işine ciddi yatırım yapması için salt halkla ilişkiler değil, sağlam bir finansal gerekçe sunuyor. Öte yandan ExxonMobil ve Chevron şarj işine büyük ölçüde girmemiş durumda. Analistler Shell, Total ve bp’yi fosil dinozorlar değil, melez enerji şirketleri olarak tanımlıyor: emtia ticareti uzmanlığını, küresel ağları ve ucuz sermayeye erişimi birleştiren yapılar. Bu dönüşümün hızlanıp hızlanmayacağı, gelecek nesil araçları kimin enerjiyle besleyeceğini belirleyecek.