DC Şarj Olmadan 50 kW: Ticari EV Filoları İçin Üç Fazlı AC Alternatifi

Ticari elektrikli araç filoları için yüksek güçte şarj denince akla neredeyse her zaman DC hızlı şarj istasyonları geliyor. Ancak bu varsayım, filo operatörlerine ciddi bir maliyet kalemi olarak geri dönebiliyor. Geceleri deposunda bekleyen kamyon ve otobüsler için şarj hızından çok toplam maliyet ve altyapı basitliği öne çıkıyor. EVSE mühendisi Ned Funnell’e göre, SAE J3068 adı verilen daha az bilinen bir standart tam da bu noktada devreye giriyor: DC sistemlerin maliyeti ve karmaşıklığı olmadan yaklaşık 50 kW güç sağlayabilen üç fazlı AC şarj.

Sorunun kökeni, Kuzey Amerika’da yaygın olan J1772 ve J3400/NACS standartlarının AC şarjda genellikle 10-15 kW seviyesinde kalması. Bu güç, gece boyunca prize takılı kalan bir binek araç için fazlasıyla yeterli. Ancak filo operatörleri bu durumda ya yavaş şarja razı oluyor ya da DC donanıma geçmek için yüksek maliyeti göze almak zorunda kalıyor. DC istasyonlar belirgin şekilde daha pahalı; ayrıca sahadaki mevcut elektrik altyapısına bağlı olarak trafo gerektirebiliyor. Trafolar ek maliyet, yer kaybı ve uzun kurulum bekleme süreleri anlamına geliyor. J3068 ise birçok sanayi tesisinde zaten bulunan 480 voltluk üç fazlı gücü kullanarak bu engellerin büyük bölümünü aşıyor.

Daha önce Electrada’da şarj çözümleri mimarı, ardından Lincoln Electric’te görev yapan Funnell, şu anda Norveçli şarj üreticisi Zaptec’te ürün müdürü olarak çalışıyor. J3068’in giderek daha güçlü bir savunucusu haline gelen Funnell, filoların J1772’nin güç sınırlarına mahkum olmadığını vurguluyor. Standardın arkasındaki fizik aslında oldukça yalın: üç fazlı güç, üçüncü bir iletken ekleyerek aynı akım ve gerilimde mevcut gücü yaklaşık %73 artırıyor. Tipik bir 480 volt, 63 amper J3068 kurulumu yaklaşık 52 kW sunarken, LIN-CP iletişimi ve aktif soğutma ile standardın 160 amperlik üst sınırı 131 kW’a kadar şarja imkan tanıyabiliyor.

Pratikte bu, 100 elektrikli teslimat aracına sahip bir deponun 100 DC şarj cihazı kurması gerekmediği anlamına geliyor. Gece boyunca sekiz saat veya daha fazla bekleme süresi, orta güç seviyelerinde bataryaları doldurmak için fazlasıyla yeterli. Üç fazlı AC ayrıca, tek fazlı sistemlerde sürekli yüksek amperde çalışmanın yol açtığı ısınma ve konnektör aşınması sorunlarını da hafifletiyor. Funnell’in dikkat çektiği bir başka nokta da düzenleyici geçmiş: 2009’da California Hava Kaynakları Kurulu, ticari filolar yerine banliyöde yaşayan ailelerin ihtiyaçlarını temel alan bir şarj standardı seçti. Japon tedarikçi Yazaki’nin konnektör çalışmalarının da etkili olduğu bu karar, depo şarjı için kısıtlayıcı kalan J1772’yi ortaya çıkardı. Avrupa ve Asya ise üç fazı destekleyen Type 2 konnektörünü benimseyip etrafında olgun bir tedarik zinciri kurdu. Kuzey Amerika’da üç fazlı dağıtım daha az sahaya ulaşıyor, ancak sanayi tesisleri bunun dışında kalıyor. Bir sonraki şarj yatırımını planlayan filolar için J3068, gözden kaçmış bir seçenek olabilir.