Pekin, NEV İhracatında KDV İadesini Düşürüyor: Çinli Üreticiler İçin Yeni Baskı

Çin Maliye Bakanlığı ile Devlet Vergi İdaresi, yeni enerji araçlarının (NEV) ihracatında uygulanan katma değer vergisi iadesinde indirime gittiğini duyurdu. 1 Nisan 2027’den itibaren bataryalı elektrikli binek otomobiller, plug-in hibritler, elektrikli otobüsler ve elektrikli çekiciler için iade oranı yüzde 13’ten yüzde 9’a inecek. Mevcut yüzde 13’lük oran, üretimde satın alınan girdiler üzerinden ödenen KDV’nin tamamını karşıladığı için değişiklik, verginin dört puanlık bölümünün devlet tarafından geri ödenmeyerek üreticinin üzerinde gerçek bir maliyet olarak kalması anlamına geliyor. Tüketim vergisine ilişkin indirim ve muafiyet düzenlemeleri ise bu karardan etkilenmiyor.

Zamanlama Çinli üreticiler açısından hassas. Yurt dışı satışlar sektörün büyüme motoru haline gelirken iç pazar daralıyor. Hükümet gerekçe açıklamadı; ancak ekonomistler düzenlemeyi Çin sanayisinin artan küresel rekabet gücüne bağlıyor. Amaç, uluslararası pazarlardaki agresif fiyat yarışını frenlemek ve üreticileri devlet destekli indirimler yerine teknoloji, marka kalitesi ve hizmetle rekabet etmeye yönlendirmek gibi görünüyor.

Bu adım daha geniş bir eğilimin parçası. Pekin, belirli bir olgunluğa ulaşan stratejik sektörlere verdiği desteği kademeli olarak geri çekiyor. Güneş paneli ihracatında KDV iadesi 1 Nisan 2026’da tamamen kaldırılmıştı; bataryalarda ise iade oranı kademeli olarak düşürülüyor ve 2027 başında sıfırlanması planlanıyor. Otomotiv sektörüne yönelik karar da aynı mantığa dayanıyor.

Piyasa koşulları baskıyı daha da artırıyor. Sanayi birliği CAAM’ın verilerine göre NEV ihracatı 2026’nın ilk dokuz ayında yüzde 130 artışla dört milyon adedi aşarken, iç satışlar eylülde yüzde 9,4 geriledi. Yani yurt dışı iş hacmi artık iç pazardaki zayıflığı dengeliyor. Deutsche Bank analistleri, sektörün hacim lideri BYD’nin 2027’nin ikinci çeyreğinden itibaren ihraç edilen her araç başına net kârının yaklaşık 5.000 yuan (yaklaşık 670 euro) azalacağını öngörüyor. BYD, 2026’nın ilk üç çeyreğinde yurt dışında 1,34 milyondan fazla araç satarak toplam satışlarının yaklaşık yüzde 43’ünü ihracattan elde etti.

Yükü tek başına BYD’nin çekmesi beklenmiyor. Chery, Geely, SAIC Motor, Great Wall Motor, Changan, Leapmotor, GAC ve Xpeng’in de ek maliyeti verimlilik artışı, fiyat düzenlemesi ya da daha düşük kâr marjıyla karşılamak zorunda kalacağı tahmin ediliyor. Her birinin izleyeceği yol, önümüzdeki dönemde Avrupa başta olmak üzere kilit pazarlardaki ihracat fiyatlarını belirleyecek.