7.500 Dolarlık Teşvik Gitti, Elektrikli Pazar Ayakta Kaldı

7.500 dolarlık federal elektrikli araç vergi indirimi 30 Eylül 2025’te sona erdi. Ardından gelen tablo çirkindi ama kısa sürdü: Teşvikin son ayında yüzde 14’ü aşan elektrikli perakende payı, iki ay sonra yüzde 5’e indi. En son 2022’de görülen bir seviye. Sonra felaket tellallarının beklemediği şey oldu — zemin tuttu.

Aralık ayında elektrikli payı yeniden yüzde 6’nın üzerine çıktı; Eylül 2026 ise yüzde 7.9 ile kapandı. JD Power veri ve analitikten sorumlu kıdemli başkan yardımcısı Tyson Jominy, bunu pazar payında yaklaşık iki yıllık geri sarım olarak özetliyor. Can sıkıcı mı? Elbette. Çöküş mü? Kesinlikle değil.

Bayiler Artık Bekleyen Araçlara Bakmıyor

Stok verileri aynı hikâyeyi başka bir dille anlatıyor. Cars.com’a göre ortalama bir elektrikli araç martta bayide 115,6 gün bekliyordu; eylülde bu süre 89,4 güne indi. Teşvik telaşının yaşandığı bir önceki yıl ise 80,5 gündü. Cars.com genel yayın yönetmeni Jenni Newman, düşen bu rakamı arz ile talebin nihayet el sıkışması olarak okuyor.

Tesla Çizgiyi Korudu, Diğerleri Geri Çekildi

Cox Automotive, 2026’nın ikinci ve üçüncü çeyreği arasında ABD’de yaklaşık 262 bin elektrikli araç satıldığını hesaplıyor. Yüzde 6,1’lik artış, teşvik bittikten sonraki en güçlü çeyrek. Ancak Tesla’yı denklemden çıkarınca pazar hafifçe daralıyor.

Bu, Tesla’nın coştuğu anlamına gelmiyor. Markanın ABD satışları üçüncü çeyrekte yıllık bazda yüzde 19,7 geriledi. Ama pazarın geri kalanı neredeyse yüzde 40 düştüğü için Tesla’nın pastadaki dilimi yeniden yarıyı aştı.

Mobility Global’dan Tom Libby, sadık müşteri faktörüne işaret ediyor: Model Y sahiplerinin yaklaşık yarısı bir sonraki aracı olarak yine Model Y seçiyor. Sektör ortalaması model bazında yüzde 26. Müşteriniz Washington ne yaparsa yapsın geri dönüyorsa, politika şokları daha az acıtıyor.

İkinci parlak nokta Rivian. Şirketin ilk gerçekten ana akım ürünü sayılan ve Model Y’ye ciddi rakip olarak konumlanan yeni R2, teslimatları hızla yukarı taşıdı. Eski kuşak cephesinde ise Toyota, yeni modellerini devreye alarak elektrikli satışlarını istikrarlı biçimde büyüttü ve dikkat çeken istisna oldu.

Yapısal ders: Sadece elektrikli araç üreten bir markanın arkasına sığınacağı bir benzinli gamı yok. Klasik üreticilerin var — ve teşvik bittikten sonra Ford F-150 Lightning, Volkswagen ID.4 ve Honda Prologue dahil yaklaşık iki düzine elektrikli modeli rafa kaldırdı ya da erteledi.

Libby’nin yorumu sert ama dürüst: Üreticiler araba yapmak için değil, para kazanmak için kurulmuş; kurallar gevşeyince elektrikli yatırımları kısmak tam da bu yüzden mantıklı. Hyundai CEO’su José Muñoz ise aynı sıkışmayı içeriden anlatıyor — teşvikin bitişi üreticileri ya kendi indirimini devreye almaya, ya hacim kaybetmeye, ya da ikisinin arasında bir yol bulmaya zorladı.

Sessizce İşleyen İki Rüzgâr

Yükü asıl ikinci el pazarı çekiyor. Cox Automotive verilerine göre son açıklanan ayda ABD’de 47 binden fazla ikinci el elektrikli araç satıldı; bu yıllık bazda yüzde 21 artış ve elektriklilerin ikinci el pazarında şimdiye dek ulaştığı en yüksek pay demek. Arz tarafı da destekliyor: Kiralama dönemi biten, görece yeni ve uzun menzilli elektrikli araç sayısı her zamankinden fazla.

İkinci faktör akaryakıt, etkisi ise sınırlı. Pahalı benzin, ABD’de elektrikli satışlarını başka pazarlardaki gibi sıçratmadı. Yine de Muñoz’un aktardığı bir saha detayı var: Daha önce Ioniq 5 sevkiyatını azaltmasını isteyen bayiler, İran savaşı başladıktan sonra daha fazla araç talep etmeye başladı. Sektör gözlemcileri, ikinci el elektrikli talebinin bir kısmını galon başına 4 dolarlık benzine bağlıyor.

Bundan Sonra Neye Bakmalı

• Pay istikrarı: Teşvik desteği olmadan elektrikli perakende payı yüksek tek haneli seviyelerde tutunabilecek mi?
• Tesla’nın yastığı: Sadık müşteri tabanı markayı ABD elektrikli pazarının yarısının üzerinde tutmaya yetecek mi?
• R2 sınavı: Rivian’ın ana akım iddiası tutarsa, eski kuşak markalar geri çekilme kararlarını açıklamak zorunda kalacak.

Para gitti. Araçlar ise çoğunlukla yerinde. Teşvikler talebi öne çeker, kalkınca geri çeker — ama elektrikli araçların altındaki zemin, manşetlerin kabul ettiğinden çok daha sağlam çıktı.