Elektrikli Araç Vergi İndirimi Bitti, Peki Pazar Ne Yaptı?

ABD’de 7.500 dolarlık federal elektrikli araç vergi indirimi 30 Eylül 2025’te sona erdi. Ardından gelen tablo, ilk bakışta uçurum gibiydi: O eylülde alıcıların son anda akın etmesiyle elektrikli araçların perakende satışlardaki payı rekor kırarak %14’ü gördü, ekimde %7,1’e indi, kasımda ise %5’e kadar düştü. Ülkenin 2022’den bu yana gördüğü en düşük seviye.

Aradan geçen bir yılın ardından manzara o sonbahar kadar karamsar değil. Pazar dibi hızla buldu ve o günden beri yukarı doğru tırmanıyor.

Dip Beklenenden Çabuk Geldi

Aralıkta elektrikli araçların perakende payı yeniden %6’yı aştı, mayısta %8’in üzerine çıktı. JD Power’ın son ölçümü eylül için %7,9 gösteriyor. Yani kabaca iki yıl geriye gidildi — kaybedilmiş bir on yıl değil.

JD Power veri ve analiz biriminin başındaki Tyson Jominy, “Satışlar beklendiği gibi düştü ama dibi hızlı bulduk” diyor.

Diğer göstergeler de aynı yönü işaret ediyor. Cars.com verilerine göre elektrikli araçların bayide bekleme süresi nisandan eylüle kadar her ay azaldı; eylülde 89,4 güne indi. Martta bu rakam 115,6 gündü. Teşvik dönemindeki alım çılgınlığının yaşandığı geçen yıl ise 80,5 gün kaydedilmişti.

Benzin fiyatları da marjda işe yarıyor. Hyundai CEO’su José Muñoz, İran savaşının yakıt maliyetlerini yukarı itmesinin ardından Ioniq 5 sevkiyatını azaltmasını isteyen bayilerin birden daha fazla araç talep etmeye başladığını anlattı.

“Bir anda ya teşvik eklersiniz, ya satış kaybedersiniz, ya da ortada bir şey yaparsınız.” — Hyundai CEO’su José Muñoz

Yükü Tesla ve Rivian Çekiyor

Toparlanma herkese eşit dağılmış değil. Cox Automotive’a göre ABD’de elektrikli araç satışları ikinci çeyrekten üçüncüye %6,1 artarak yaklaşık 262 bin adede ulaştı; teşvik bittikten sonraki en yüksek seviye. Ama Tesla’yı denklemden çıkardığınızda pazar hafifçe küçülüyor.

Tesla ise zayıflamak yerine güçlenmiş görünüyor. Şirketin üçüncü çeyrek satışı yıllık bazda %19,7 gerilerken genel pazar yaklaşık %40 daraldı. Bu da Tesla’nın ABD elektrikli pazarındaki payını yeniden %50’nin üzerine taşıdı. Sahip sadakati de işe yarıyor: Model Y alıcılarının yaklaşık yarısı bir sonraki aracını yine aynı modelden seçiyor; sektör ortalaması ise %26.

Rivian cephesinde tablo R2’ye dayanıyor. Markanın ana akım potansiyeli taşıyan ilk ürünü ve yıllardır Model Y’ye en ciddi rakip.

Ayrışmanın bir nedeni daha var. Sadece elektrikli araç üreten markaların, politika değiştiğinde benzinli modele geçme lüksü yoktu. Eski oyuncular ise geçen yıldan bu yana yaklaşık iki düzine elektrikli modeli rafa kaldırdı ya da erteledi: Ford F-150 Lightning, Volkswagen ID.4 ve Honda Prologue bunların başında geliyor. Toyota ise yeni modellerle elektrikli satışlarını istikrarlı biçimde büyüterek bu gruptan ayrılıyor.

İkinci El Elektrikli Pazarı Sessiz Başarı

Asıl sürpriz ikinci elde. Geçen ay 47 binden fazla ikinci el elektrikli araç el değiştirdi. Bu, yıllık %21’lik artış demek ve segmentin ikinci el pazarındaki en yüksek payına işaret ediyor.

Stok tarafı işi kolaylaştırıyor. Alıcılar artık sadece kısa menzilli Chevy Bolt ve Nissan Leaf seçenekleriyle sınırlı değil; kiralama dönüşü uzun menzilli, genç araçlar bayilere akıyor.

Cars.com’a göre ikinci el elektrikli araçlar ortalama 41 günde satılıyor — içten yanmalı modellere göre yaklaşık 12 gün daha hızlı. iSeeCars verilerine göre de ikinci el elektrikli fiyatları son bir yılda yaklaşık %10 arttı; benzinli tarafta fiyatlar neredeyse sabit kaldı.

Devrim İptal Değil, Sadece Gecikmeli

Sektörün genel kanısı şu: ABD’de elektriklileşme bitmedi, sadece yavaşladı.

Şarj altyapısı da boşluk dolduruyor. Ülke geçen çeyrekte 80 bin DC hızlı şarj noktasını geçti; 2025 sonunda bu sayı 70 bindi. Ürün hattı da somut: Rivian R2, Ford’un 30 bin dolarlık Fathom pikabı, Slate Truck ve lüks markaların yeni teknoloji araçları önümüzdeki birkaç yılda yollara çıkacak.

Uzun vadede ekonomi elektriğin lehine işliyor, diyor Jominy. Daha az parça ve ölçekli üretimde daha düşük maliyet, bir noktada eski düzeni savunmayı imkânsız hale getiriyor. “Bir şeyi %30 daha ucuza üretebiliyorsanız,” diyor, “eski yöntemi çok uzun süre sürdüremezsiniz.”