Zuri, TD 2.0 Hibrit-Elektrik Göstericisi İçin EdgePerformance'ı Seçti

Çek hava aracı geliştiricisi Zuri, Teknoloji Göstericisi 2.0 (TD 2.0) programının motor tedarikini Norveçli üretici EdgePerformance AS’ye verdi. Hibrit-elektrikli bir tiltrotor olan TD 2.0, şirketin planladığı insansız kargo uçağının mimarisini doğrulamak için tasarlanmış bir ara platform. Bu platformun kalbinde ise sıfırdan geliştirilmiş bir motor değil, kapsamlı biçimde elden geçirilmiş bir pistonlu ünite yer alıyor.

Notodden merkezli EdgePerformance, fabrikadan yeni çıkmış bir Rotax 912 ULS’i temel alıp motoru pervane yerine jeneratörü çevirecek şekilde dönüştürdü. 93 kW (125 hp) olarak belirtilen güç, uçağın elektrik motorlarına enerji sağlıyor; kalkış, geçiş ve iniş gibi en yüksek güce ihtiyaç duyulan uçuş evrelerinde devreye batarya giriyor. Dönüşüm kapsamında kam mili, pistonlar ve silindirler yeniden ele alınmış, elektronik yakıt enjeksiyonu ile ECU kontrollü ateşleme eklenmiş. Standart şanzımanın yerini ise jeneratörü gereken devirde çalıştıracak doğrudan tahrikli bir güç çıkışı (PTO) almış.

Yakıt esnekliği paketin en sıra dışı taraflarından biri. Motor, premium otomotiv benzininin yanı sıra %1 ile %100 arasında değişen etanol karışımlarıyla çalışabiliyor; ayrıca AVGAS 100LL ile de uyumlu, ancak üretici kurşunlu yakıtın sürekli kullanımının bakım aralıklarını kısaltacağı uyarısını yapıyor. Soğutma ise işin merkezindeki mühendislik sorunu olarak öne çıkıyor: önde havayı motora süren bir pervane bulunmadığı için hibrit aktarma organının kendi termal çözümüne ihtiyacı var. Zuri bu doğrultuda kendine özgü bir yağ ve su soğutma sistemi tasarladı; ancak tam güç koşullarında gereken hava akışının ne olacağı, ancak yeni testlerle netleşecek.

Motor, Prag’daki bir test düzeneğinde rölantide çalıştırıldı ve Zuri burada temel çalışma düzenini, soğutma devresini ve sensör okumalarını kontrol etti. 21-23 Ekim’de Prag’da düzenlenecek Future Forces Exhibition and Forum’daki planlı gösteriminin ardından ünitenin özel bir tesiste yük altında güç ve termal testlere girmesi bekleniyor. Bu testlerde %85 etanol ve %15 benzinden oluşan E85 kullanılacak. Zuri, bu yakıtın standart benzine kıyasla ısı üretimini %20-30 azaltmasını bekliyor; sonuçların yine de doğrulanması gerekiyor. Elde edilecek veriler, entegrasyon tamamlanmadan önce soğutma sistemi ve gövdede yapılacak değişikliklere yön verecek.

Görev paylaşımı tahrik hattı boyunca net biçimde bölünmüş durumda: PTO miline kadar motor ve yakıt sisteminden EdgePerformance sorumlu; jeneratör kontrolleri, motor kontrolcüsü ve batarya entegrasyonu dahil aşağı yönlü her şeyi Zuri üstleniyor. Dikkat çeken bir ayrıntı da jeneratörün aynı zamanda marş işlevi görmesi; böylece ayrı bir marş motoruna ihtiyaç kalmıyor. TD 2.0, Zuri’nin 115 kg tasarım faydalı yükü ve 679 km olarak belirtilen menzile sahip insansız kargo VTOL’ünün mimarisini doğrulamak için var; 30 dakikalık yedek pay hesaba katıldığında menzil 569 km’ye iniyor. Zuri, göstericinin ilk uçuşunu 2027’nin ikinci çeyreği için hedefliyor; takvim, yer testlerinin nasıl sonuçlanacağına bağlı.