Zayed Sürdürülebilirlik Ödülü'nde 2027 finalistleri: 10.233 başvuruyla rekor

Zayed Sürdürülebilirlik Ödülü, 2027 dönemi için finalistlerini açıkladı. Bu yıl 177 ülkeden gelen 10.233 başvuru ile program tarihinin en kalabalık kadrosu oluştu — üstelik artık finale kalmak tek başına para kazandırıyor.

Bir zamanlar Zayed Gelecek Enerjisi Ödülü adıyla anılan program, artık yalnızca temiz enerjiyle sınırlı değil. Yarışma altı kategoride yürüyor: Sağlık, Gıda, Enerji, Su, İklim Eylemi ve Küresel Liseler.

Hem daha geniş havuz, hem daha geniş kapsam

Başvuru sayısı önceki yıla göre %32 arttı. Bu artış, ödülün kapsamının genişlemesiyle de örtüşüyor; kurul artık güneş paneli kadar anne sağlığı teşhislerine, toprak mikrobiyolojisine ve mercan restorasyonuna da bakıyor.

Para akışında da bir değişiklik var. Sadece kategori kazananları değil, finale kalan herkes destek alıyor.

Ödül Yapısı: Kurumsal finalistlere 100.000 ABD doları · Küresel Liseler finalistlerine 25.000 dolar · Kazananlara 1 milyon dolar (kurumsal) veya 150.000 dolar (okullar)

Garantili ödemeler ilk kez 2026 döneminde devreye alındı. Mantık basit: Son değerlendirmeye kalan çözümler zaten sahada kendini kanıtlamış oluyor.

Sağlık ve gıdada öne çıkanlar

Sağlık finalistleri arasında ABD merkezli Elythea, ilk trimester verilerini yapay zekâyla işleyerek gebelik komplikasyonlarını altı-sekiz ay önceden öngörüyor. Beş ülkede yürütülen denemede 63 binden fazla kişiye doğrudan ulaşılmış. İspanya’dan Marsi Bionics ise kas hareketini taklit eden robotik eklemli çocuk dış iskeletiyle 3.000’den fazla çocuğa yürüme desteği sağlıyor. Hollanda’dan GOAL 3, yatak başı yaşam bulgusu izlemeyi tablet tabanlı hasta kayıtlarıyla birleştirip 48 hastanede kullanılıyor.

Gıda tarafında üç finalist toprağı ve atığı farklı noktalardan ele alıyor:

• Adaptive Symbiotic Technologies (ABD): fungal endofit ve faydalı toprak bakterilerini birleştiren biyoteknoloji, 13 milyon dönümün üzerinde uygulanmış; verim artışı %30-200 aralığında bildiriliyor.
• ALSEC Alimentos Secos (Kolombiya): güneş enerjili tesiste peynir altı suyunu protein hammaddesine ve temiz suya dönüştürüyor.
• TOWING (Japonya): “Soratan” adıyla sunduğu mikroorganizma takviyeli biyokömür, toprağın üç-beş yıl yerine yaklaşık bir ayda toparlandığını iddia ediyor.

Enerji, su ve iklim cephesi

Nijerya’dan Energy Assured, ön ödemeli güneş ev sistemleri, temiz pişirme ocakları ve ortak kullanımlı güneş sulama pompalarıyla 4,6 milyon kişiye ulaşıyor. Singapur’dan Flint, lityum, kobalt, nikel ve yanıcı elektrolit içermeyen, çinko-manganez elektrotlu şarj edilebilir selüloz batarya geliştiriyor; aylık üretim kapasitesi 400.000 adet. Hindistan’dan Sustain Plus ise temiz enerji teknolojilerini topluluk sahipliği ve karma finansmanla harmanlayarak 34 binden fazla merkeziyetsiz çözüm kurmuş.

Su finalistleri arasında Bolivya’dan Fundación Aguatuya, atık suyu sulama suyuna, biyofungisite ve komposta çevirerek yılda yaklaşık 1,08 milyon m³ su geri kazanıyor. Hindistan’dan Solinas’ın robotik tarayıcıları ise boruların içinden geçerek denetim ve temizlik yapıyor.

İklim kategorisinde Fransız Polinezyası’ndan Coral Gardeners, ısıya dayanıklı mercanları su altı fidanlıklarında yetiştirip sensör ağları ve 3D haritalamayla destekliyor; 221 binden fazla mercan dikilmiş, 25.100 m² resif restore edilmiş. Peru’dan Aquafondo, And dağlarının kadim su yönetimi sistemlerini canlandırıyor. Hindistan’dan String Bio ise metandan çeltik tarlalarına uygulanan mikrobiyal biyostimülan üretiyor.

Küresel Liseler kategorisinde altı bölgeden öğrenci takımları yarışıyor; Amerika kıtası kontenjanında Kanada, Kolombiya ve Arjantin var.

Kazananlar önümüzdeki aylarda belli olacak. Bu dönemin mesajı ise oldukça net: Ödül ağını çok daha geniş atıyor ve yakaladıklarını da ödüllendiriyor.