Vessev'in Elektrikli Feribotu Bilgisayar Kontrollü Kanatlarla Suyun Üzerinde Süzülüyor

Elektrikli teknelerin çoğu, dizel atalarıyla aynı fizikle boğuşmaya devam ediyor: hız arttıkça suyu daha fazla itmek gerekiyor. Denizcilik girişimi Vessev ise VS-9 modeliyle farklı bir yol izliyor. Yaklaşık 30 fit uzunluğundaki elektrikli katamaran, suyu yararak değil, kanat benzeri foil adı verilen yapılar üzerinde yükselerek yüzeyde süzülüyor.

New York’taki East River’da, Brooklyn marinasından Governors Island yönüne yapılan bir tanıtım sürüşünde, teknenin geleneksel seyirden foil üzerinde ilerlemeye geçişi o kadar yumuşak yaşandı ki neredeyse fark edilmedi. Aslında işin özü de bu. Bu boyutlardaki sıradan bir tekne hızlandıkça dalgaları dövmeye ve çarpmaya başlar; VS-9’da ise su altındaki foiller devreye girerek gövdeyi dalgaların üzerine kaldırıyor. Teknenin altında yer alan iki kanat benzeri yapı, bilgisayar kontrolündeki hareketli kapaklarla sürekli ayarlanarak sürüşü dengede tutuyor. Yükün büyük kısmını ön foil taşırken, arka foil yaklaşık yüzde 20’lik bir katkı sağlıyor. Arka düzeneğe aynı zamanda elektrik motoru da yerleştirilmiş; Vessev bu motoru dışarıdan almak yerine kendi bünyesinde üretiyor. CEO Eric Laakmann’ın gerekçesi net: maliyetler eninde sonunda içeriye çekilecekse, bunu geliştirme sürecinin başında yapmak daha mantıklı. Şirketin dışarıdan aldığı tek ana bileşen ise bataryalar; Laakmann’a göre hücre tedariki artık standart bir pazar haline gelmiş durumda.

Gövdeyi sudan tamamen kaldırmak, her kilovatsaatin önem taşıdığı elektrikli tahrik için verimlilik hesabını çalıştıran temel unsur. Hidrofoil fikri aslında yüz yıldan uzun süredir gemi üreticilerinin denediği bir yaklaşım ve avantajları hep aynı kalmış: daha az sürtünme, daha konforlu seyir. Vessev’in aracı standart bir EV şarj cihazıyla şarj olabiliyor; bu da liman altyapısını ciddi biçimde basitleştirebilecek bir detay. Ancak tasarımın sınırları da var. Sistem en iyi, teknenin foil üzerindeyken temizleyebildiği sularda çalışıyor; VS-9 için bu yaklaşık 2,5 fit, yani 0,75 metre. Dalga yüksekliği bunu aştığında gövdeye çarpmaya başlıyor, konfor bozuluyor ve verimlilik düşüyor. Bu durum açık okyanus geçişlerini devre dışı bırakırken göller, nehirler ve korunaklı koylar için kapıyı açık bırakıyor.

Vessev, Ağustos ayında 19 milyon dolarlık bir Series A turu tamamladı ve ilk etapta toplu taşıma operatörlerini hedefliyor. Şirketin tezi, elektrikli tahrik ile foillerin birleşiminin küçük teknelerin işletme maliyetini düşürebileceği ve bu araçları kentsel toplu taşıma sistemlerini destekleyecek kadar konforlu hale getirebileceği yönünde. New York gibi bir şehirde bu, çok fazla yeni altyapı inşa etmeden yolcuları Brooklyn veya Queens’e taşımak anlamına gelebilir. Oteller ve tur operatörleri de erken hedef pazarlar arasında; Laakmann, halka açık tanıtımların kendilerine yeni bir oyuncak arayan varlıklı alıcılar kazandırdığını söylüyor.

Brooklyn seferini yapan VS-9 şu an tek örnek, ancak şirket daha fazlasını üretmeyi planlıyor. Uzun vadede Vessev, foilleri bir kit halinde satmaya yönelebilir; böylece diğer tekne üreticileri kendi gövdelerini bu teknolojinin etrafında tasarlayabilir ve sistem tek bir üreticinin üretim hattının çok ötesine yayılabilir. Tam yolcu kapasitesiyle VS-9, şarj başına 40 deniz miline, yani yaklaşık 46 mil (74 kilometre) menzile sahip.