Trump'ın 2027 DOE Bütçesi Elektrikli Araç Araştırmalarını Kesiyor, Zayıf Bahisleri Koruyor

Trump yönetiminin 2027 mali yılı için sunduğu Enerji Bakanlığı (DOE) bütçe talebi, seçilmiş on üç teknoloji programında yaklaşık %39’luk bir kesinti öngörüyor. Ama asıl mesele toplam rakam değil, bu paranın nereden alınıp nereye kaydırıldığı.

Güneş, rüzgâr, araçlar ve binalar kalemleri birlikte 1,005 milyar dolardan yalnızca 40 milyon dolara iniyor — yani kabaca %96’lık bir düşüş. Bunlar bakanlığın tamamı değil, seçilmiş yıllık program satırları; 2027 rakamları da kanunlaşmış ödenek değil, başkanlık talebi. Yine de bir bütçe talebi, yönetimin neyi desteklenmeye değer gördüğünü Kongre’ye söyleme biçimidir. Buradaki tablo da fazla yoruma yer bırakmıyor.

Mantıklı Olan Kesinti, Olmayan Kesinti

Bazı tasarruflar savunulabilir. Otobüsler, kamyonlar, bina ısıtması ve rutin şebeke depolaması için hidrojene yıllardır kamu parası akıyor; elektriği doğrudan kullanmanın maliyet ve verim üstünlüğü ise hiç değişmedi. Bu uygulamaları zorla var etme çabalarını sonlandırmak aslında gecikmiş bir adım.

Sorun şu ki aynı balta bataryalara, elektrikli araçlara ve bina elektrifikasyonuna da indi. Oysa tam da buralarda kamu araştırmasına hâlâ gerçekten ihtiyaç var. Bataryalı elektrikli otomobiller büyük yolcu aracı pazarlarını çoktan aldı ve ekonominin uyduğu ticari segmentlere hızla yayılıyor. Isı pompaları olgun bir teknoloji; geriye kalan sorunlar montaj kalitesi, kontrol sistemleri, esnek talep ve eski binaları gereksiz tadilata zorlamadan elektriklendirmek. Bunlar tek bir şirketin sırtına yüklenemeyecek, sektörün ortak çözmesi gereken problemler.

Seçili Program Satırları: 2026’da yürürlükteki 4,288 milyar $· 2027 talebi 2,618 milyar$ · Güneş ve rüzgâr: 220 ve 100 milyon $sıfıra · Araçlar: 397 milyon$ → 20 milyon $· Binalar: 288 milyon$ → 20 milyon $

Kalem Kalem Rakamlar

• Güneş: 220 milyon dolardan sıfıra
• Rüzgâr: 100 milyon dolardan sıfıra
• Araçlar: 397 milyon dolardan 20 milyon dolara
• Binalar: 288 milyon dolardan 20 milyon dolara
• Hidrojen ve yakıt hücreleri: 160 milyon dolardan sıfıra
• Kritik mineraller: 83 milyon dolardan 364 milyon dolara
• Jeotermal: 150 milyon dolarda sabit
• Sivil nükleer: 1,685 milyar dolardan 1,534 milyar dolara, yaklaşık %9 kesinti
• ARPA-E genel: 350 milyon dolardan 200,3 milyon dolara; proje parası 310 milyon dolardan 160,3 milyon dolara

Tek büyüyen kalem kritik mineraller. Eğer bu para yalnızca daha fazla maden çıkarmaya değil, rafineri, işleme ve nitelikli sanayi kapasitesi kurmaya giderse işe yarar. Jeotermal de yerinde kalıyor; elektrik ekonomisi hâlâ netleşmemiş gelişmiş jeotermal sistemlere verilen desteğe rağmen.

Hidrojen Merkezleri Ve Belirsizlik Oyunu

Bölgesel hidrojen merkezleri ayrı bir hikâye. Bunlar yıllık program karşılaştırmasının dışında finanse edilen çok yıllı ödüller ve yönetimin incelemesinden beşi kâğıt üzerinde sağ çıktı. “Kâğıt üzerinde” ifadesi burada epey iş yapıyor. Pennsylvania’dan gelen haberler temkinli ortaklara ve görünür bir ivme olmadığına işaret ediyor; 2027 talebi ise henüz taahhüt edilmemiş temiz hidrojen parasını geri almayı istiyor.

Bu askıda kalma hâlinin kendi maliyeti var. İyi projeler de kötü projeler de zeminin sağlam olup olmadığını bilmeden plan yapamıyor.

Kurumsal hasar en net ARPA-E’de görünüyor. Ajansın işi hiçbir zaman hepsi şirkete dönüşecek kazananlar seçmek değildi. Bazı deneyler başarısız olmalı, bazıları cazip bir fikrin ölçeklenemediğini kanıtlamalı, bazıları da özel sektörün sonradan kullanacağı bilgiyi üretmeli. Bunun için araştırmayı demodan ayırabilen, kilometre taşı koyabilen, projeyi denetleyebilen ve artık savunulamayan işi durdurabilen kamu çalışanları gerekir. Bu kapasite boşaltılırsa sistem hem kötü projeleri akıllıca öldürmekte hem de iyi deneyleri korumakta zorlanır.

Brimstone ve Sublime çimento ödülleri de aynı deseni izliyor. Brimstone’un demonstrasyon finansmanı geri getirildi, Sublime’ınki Ekim tablosunda hâlâ belirsiz. İki sonuç da teknolojinin işleyip işlemeyeceğini söylemiyor — geri getirme ticari doğrulama değil, iptal de bilimsel çürütme değil.

Bir bütçenin işi kanıt satın almaktır. Bu talep ise çoğunlukla geçişin gerçekten bağımlı olduğu teknolojilerden uzaklaşmayı satın alıyor.