Tier IV Otonom Otobüsünü Avustralyalı Operatörlerin Testine Açtı

Japonya merkezli Tier IV’nin ürettiği 15 kişilik elektrikli otonom otobüs, artık Avustralya ve Yeni Zelanda’daki ulaşım kurumları, operatörler, belediyeler ve havalimanları için deneme ve servis testlerine açık. Üstelik bu testlerin bir kısmı kapalı pistlerde değil, kamuya açık yollarda yapılacak.

Araca Rita adı verilmiş. İsim, 2015’te Avustralya’nın ilk otonom araç denemesinde NTRO’nun selefi kurumla çalışan Rita Excell’e bir gönderme. Otobüs, pist testlerinde yerel koşullara uyarlanmış durumda; program hem tam sürücüsüz kullanımı hem de gözetimli koşullu otomasyonu kapsıyor. Yani operatörler bir anda tamamen denetimsiz servise geçmek zorunda değil, kademeli ilerleyebilecek.

Neden otobüs, neden şimdi?

Ulusal Ulaşım Araştırma Kurumu (NTRO) projeyi iki baskı üzerinden çerçeveliyor. Birincisi Avustralya’nın 2050’ye kadar karayolu ölümlerini ve ağır yaralanmaları sıfıra indirme hedefi. İkincisi ise mevcut sürücü kadrosu emekliye ayrıldıkça daha da derinleşmesi beklenen şoför açığı.

NTRO İcra Kurulu Başkanı Michael Caltabiano’ya göre işin ekonomisi en çok kısa ve mahalle ölçeğindeki hatlarda tutuyor: yaşlı sakinleri alışverişe ve hastaneye götüren servisler. Ona göre bu hatlar mevcut filodan hem daha ucuza işletilir hem de daha temiz kalır.

“Japonya’da otonom otobüsleri hizmete alma deneyimimizin üzerine kurulan bu iş birliği, ileri otonom sürüş çözümlerinin toplu taşımayı iyileştirmek için nasıl güvenle ve etkili biçimde uygulanabileceğini gösteriyor.” — Shinpei Kato, Kurucu ve CEO, Tier IV

Tier IV otonom otobüsleri Japonya’da zaten hizmete sokmuş durumda. Yani Avustralya programı ilk deneme değil, mevcut bir oyun planının yeni bir mevzuat ve yol ortamına taşınması. Bu ayrım önemli: Burada zor olan kısım sürüş yazılımının kendisi değil, yerel yönetimleri ve operatörleri servis modelinin ayakta kalacağına ikna etmek.

Operatörlerin eline ne geçiyor?

• Hazır araç: Avustralya koşulları için pist testleri tamamlanmış 15 kişilik elektrikli otobüs
• İki otomasyon modu: tam sürücüsüz çalışma ve gözetimli koşullu otomasyon
• Geniş erişim: ulaşım kurumları, özel operatörler, yerel belediyeler ve havalimanları
• Sınır ötesi kapsam: denemeler hem Avustralya hem Yeni Zelanda’da açık
• Kademeli yol haritası: önce tanıtım, sonra servis testleri; kamuya açık yollar dahil

Otobüsün tek bir kurum içi pilotla sınırlı tutulmayıp üçüncü taraflara açılması, işin en ilgi çekici tarafı. Belediyelerin ve havalimanlarının kendi otonom araç araştırmasını finanse edecek bütçesi genelde yok — ama sabit ve öngörülebilir güzergâhları var. Otomasyonun en iyi performans gösterdiği ortam tam olarak burası.

Rita bir şablon mu olacak, yoksa kenarda kalacak bir deneme mi? Bunu, yolcu binmeye başladıktan sonra ortaya çıkacak sonuçlar belirleyecek. Şimdilik kapılar açık ve test edecek olanlar içeri davet ediliyor.