FSD açıkken CHP aracına çarpan Tesla sürücüsü: 'Uyuyordum'

California Highway Patrol’den iki memur, Fairfield’da Interstate 80 üzerinde kapalı bir şeritte park halindeki devriye aracına bir Tesla’nın çarpmasıyla ağır yaralandı. Direksiyondaki 22 yaşındaki sürücünün, aracın Full Self-Driving sistemi devredeyken uyuduğunu soruşturmacılara söylediği aktarılıyor.

CHP, çarpmanın araç içi kamera görüntülerini perşembe günü yayınladı. Görüntülerden biri Dodge Charger devriye aracının kendi kamerasından, diğeri ise olay yerinde bekleyen başka bir araçtan alınmış.

Çarpmadan Önce Yolun Durumu

Kaza, 13 Ekim Salı gününü 14’üne bağlayan gece yarısından hemen önce, doğu yönlü I-80’de Air Base Parkway’in batısında meydana geldi. Memurlar yaklaşık bir saat önce yaşanan ölümlü bir kazanın başındaydı: San Pablo’dan 19 yaşındaki bir sürücü Honda Civic’inin kontrolünü kaybetmiş, araca Chevrolet Tahoe çarpmıştı. Genç sürücü hayatını kaybetti.

CHP’ye göre Tesla olay yerine geldiğinde dört şerit zaten kapatılmış, meşaleler ve konilerle çevrilmişti. Aracın otoyol hızıyla bu kapalı alana girdiği ve içinde iki memurun oturduğu Charger’a çarptığı belirtiliyor.

Sacramento’da yaşayan Tesla sürücüsü olayı hafif yaralarla atlattı. Her iki kazanın soruşturması da sürüyor.

CHP açıklamasında sınırı net çizdi: FSD bir sürüş destek sistemi ve direksiyondaki kişinin dikkatini toplaması, kontrolü elinde tutması gerekiyor. Kurum, “Teknoloji, sürücüleri araçlarını güvenle kullanma sorumluluğundan kurtarmaz” ifadesini kullandı. Yetkililer ne Tesla’nın modelini ne de yazılım sürümünü açıkladı; şu an için sistemin devrede olduğuna dair tek kanıt sürücünün sözü. Aracın kayıtları bu soruyu netleştirecek.

Düzenleyicilerin Bildiği Bir Tablo

Bu tamamen yeni bir zemin değil. Ağustos 2021’de NHTSA, Autopilot devredeyken park halindeki polis araçlarına ve itfaiye araçlarına çarpan bir dizi Tesla’nın ardından soruşturma başlatmıştı. Bu kazaların çoğu gece, meşale, koni ve yanıp sönen ışıkların olduğu sahnelerde yaşanmıştı. Süreç, Tesla’nın Aralık 2023’te 2 milyondan fazla aracı geri çağırmasıyla sonuçlandı; çözüm, sürücü dikkat uyarılarını artıran kablosuz bir güncellemeydi.

FSD de bu açığı kapatamadı. Haziran 2024’te FSD ile giden bir Tesla, Fullerton’da memurların yine ölümlü bir kazaya müdahale ettiği sırada park halindeki polis aracına çarptı. O sürücü de telefonuyla ilgilendiğini kabul etmişti.

Meşalelerle çevrili gece kapatılmış bir şerit, yolun verebileceği en açık “dur ya da yana geç” işaretidir. Fairfield’da sistem devredeyse doğrudan bu işaretin içinden otoyol hızıyla geçmiş oluyor.

Sürücü İzleme Sorunu

FSD (Supervised), sürücünün yola baktığından emin olmak için kabin kamerasını kullanıyor. Dikkat dağılırsa önce uyarıyor, sonra devreden çıkıyor. Gerçekten uyuyan bir sürücünün fazla ilerleyememesi gerekiyor.

Bu da iki ihtimali akla getiriyor: Ya sürücü çok kısa süre önce dalmıştı, ya da kamera bunu yakalayamadı. Hangisi olduğunu henüz bilmiyoruz. Bilinen şu ki Tesla bu izlemeyi sıkılaştırmıyor, gevşetiyor. Son haberimizde sistemin kolayca atlatılabildiğini, kameranın önüne konan basit bir dolar banknotunun bile izlemeyi etkisiz bırakabildiğini aktarmıştık. Geçen aralıkta Elon Musk, FSD kullanıcılarının “çevredeki trafiğin durumuna bağlı olarak” artık araç kullanırken mesaj yazabileceğini söylemişti. California’da araç kullanırken telefonla yazışmak yasal değil.

Sürücü Kusuru ile Şirket Kusuru Birbirini Dışlamaz

Sorumluluk sürücüde, nokta. Otoyol hızında direksiyonda uykuya dalmak ve zaten ölümlü bir kazanın temizliğini yapan iki memuru ölümün eşiğine getirmek sonuçsuz kalmamalı; CHP’nin bu konudaki tutumu yerinde.

Ama Tesla da bu işin kenarına çekilemez. Şirket ABD’de “Full Self-Driving” adıyla bir ürün satıyor, bu ay Almanya’daki düzenleyicilerin yanıltıcı bulmasının ardından Avrupa’da bu ismi bırakmayı kabul etti ve CEO’su sahiplerine bu sistemle mesaj yazabileceklerini söylüyor. İnsanlara aracın kendi kendine gittiğini anlatırsanız, bir kısmı buna inanır. Gece yarısı eve dönen 22 yaşındaki bir sürücü, tam da inanacak kişidir.

Yıllardır yazdığım rehavet tuzağı bu: FSD iyileştikçe daha tehlikeli hale geliyor. Sosyal medyada, sistemin bu kadar güvenilir olduğuna inanan kalabalık bir Tesla hayran kitlesi var. Açıkça öyle değil. Jüriler de bunu görmeye başladı — Florida’daki 243 milyon dolarlık Autopilot kararında kusurun üçte biri Tesla’ya yazıldı; bu yılın başındaki Katy, Texas’taki FSD kazası da aynı tuzağı başka bir açıdan gösterdi.

Teknik taraf da ortada. Acil durum sahneleri, NHTSA’nın 2021’de tam olarak işaret ettiği senaryo. Aradan beş yıl ve 2 milyon araçlık bir geri çağırma geçti; buna rağmen şirketin en gelişmiş sürüş destek yazılımıyla giden bir Tesla’nın yine böyle bir sahneye girdiği iddia ediliyor. Musk, müşteri araçlarında denetimsiz FSD sözünü yineleyip duruyor. Tesla sürücüyü devreden çıkarmak istiyorsa, bu tür kazaların sorumluluğunu üstlenecek mi? Üstlenene kadar kimseye gözünü yoldan ayırabileceğini söylememeli.