Tesla, Kanada'da Model 3 Premium Siparişlerini Durdurdu: Kota Verileri Aynı Şeyi Söylemiyor

Tesla, Kanada’daki sipariş konfigüratöründen Model 3 Premium’un hem arkadan itişli hem de dört çeker versiyonlarını sessizce kaldırdı. Şu anda Kanada’da sipariş edilebilen tek Model 3, aylık yaklaşık 936 CAD finansman bedeliyle listelenen Performance AWD oldu. Markanın sitesinde kısa süreliğine yer alan açıklamaya göre gerekçe, yoğun talebin Çin üretimi elektrikli araçlar için ayrılan ithalat kotasını tüketmesi ve Ottawa ek kota açana kadar siparişlerin alınamayacak olması. Tesla bu tarihi Mart 2027 olarak öngörüyor.

Bu takvim, Kanada’nın kota sisteminin nasıl işlediğiyle uyumlu. Ülke genelinde geçerli 49.000 adetlik Çin yapımı elektrikli araç sınırı, mart-şubat döngüsüne göre işliyor; dolayısıyla yeni bir izin havuzu ancak 1 Mart 2027’de açılabilir. Ancak hükümetin kendi takip verileri Tesla’nın anlatısını desteklemiyor. Export and Import Controls kayıtlarına göre 1 Mart’tan bu yana yalnızca 15.931 izin kullanıldı; yani yıllık kotanın yaklaşık %67’sine denk gelen 33.069 izin hâlâ boşta duruyor. Sadece mevcut altı aylık dönem bile 24.500’lük temel tahsisat artı ilk yarıdan devreden 8.897 izinle, toplam 33.397 izinle başlamıştı.

Aylık ithalat rakamları ise çarpıcı bir tablo çiziyor. 35.000 dolar ve altındaki elektrikli araçlar — eşik etiket fiyatına değil ithalat değerine uygulandığı için 39.490 CAD’lik Model 3 RWD’nin girdiği gümrük kovası — haziranda 465 adetten temmuzda 4.743’e, ağustosta 2.597’ye çıkmıştı. Ardından sayı eylülde yedi araca düştü, ekimde ise son güncelleme itibarıyla sıfırlandı. Başka bir deyişle Tesla, ayda binlerce Şanghay üretimi araç ithal ederken neredeyse tamamen durdu; kotanın büyük bölümü ise kullanılmadan bekliyor.

Muhtemel açıklama, Global Affairs Canada’nın kendi bildirisindeki bir satırda saklı. Bakanlık, izin başvurularını uygun başvuru sahipleri arasında “adil erişim” sağlamak amacıyla izleyeceğini ve bunun “mevcut kotanın bir kısmının yeni girenler dahil OEM’ler için ayrılmasını” içerebileceğini belirtiyor. Tesla’nın durumu “Tesla’nın ithalat kotası” diye tanımlaması da bir tahsisatın varlığına işaret ediyor; oysa yayımlanan kurallar izinlerin tamamen ilk gelen alır esasıyla ve üretici başına bir sınır olmadan verildiğini söylüyor. Şirkete özel tahsisatların hiçbiri kamuya açıklanmadı. Tesla’nın ucuz ithalat koridorundaki avantajının bir kısmı zamanlamadan geliyordu: Şanghay üretimi araçları mart ayında Transport Canada’nın sertifikasyon veritabanında hazır beklerken, BYD ve Geely gibi rakipler Kanada bayi ağlarını daha yeni kuruyordu.

Asıl mesele bürokrasiden daha büyük. Model 3 Premium RWD, mayıs ayında Kanada pazarına 39.490 CAD ile rekor düşük bir fiyatla girdi — neredeyse baz bir Camry seviyesinde ve daha önce ülkedeki en ucuz Model 3 olan, Fremont üretimi olduğu için Kanada’nın ABD yapımı araçlara uyguladığı %25 karşı tarife cezasına takılan 79.990 CAD’lik Long Range AWD’nin çok altında. Kanada’nın ocak ayında Çin elektrikli araçlarına uyguladığı tarifeyi %100’den %6,1’e indirmesi, tek bir üreticiye koridorun tamamını vermek için değil, rekabeti artırıp fiyatları düşürmek içindi. Tesla sessizce sınırlandırıldı mı, yoksa şubat öncesinde almayı beklediği tüm izinleri şimdiden doldurdu mu, bilinmiyor; ama uygun fiyatlı Model 3 isteyen Kanadalılar en erken gelecek baharı beklemek zorunda. Olayın ortaya çıkardığı daha zor soru ise şu: Kanada yılda yaklaşık 1,9 milyon yeni araç satıyor ve tek bir düşük fiyatlı sedan, yaklaşık dört aylık teslimatla programdaki payını tüketebildi. 2030’a kadar 70.000’e çıkması planlanan 49.000’lik tavan, görünüşe göre ihtiyacın çok altında kalıyor.