NRMA'nın Şarj Ağı Raporu Gizli Tutuluyor: 117 İstasyonun Sadece 62'si Tamamlandı

Avustralya’yı baştan başa hızlı şarj istasyonlarıyla donatmayı hedefleyen devlet destekli program hedefin çok gerisinde kaldı; nedenlerini açıklayabilecek rapor ise kamuoyundan saklanıyor. Ülkenin en büyük otomobil kuruluşlarından NRMA, 78 milyon dolarlık program kapsamında taahhüt ettiği 117 şarj noktasının yalnızca 62’sini tamamlayabildi. Bu, planlanan lokasyonların yarısından fazlasının hâlâ bitirilmediği anlamına geliyor ve süreçte yaşanan aksaklıklara dair kamuya açık bir dökümü bulunmuyor.

Tartışmanın merkezinde “The Grit in the Gears: Lessons from the frontline of building a national EV network” başlıklı 21 sayfalık bir iç değerlendirme var. Belge bir bakanlık internet sitesinde yayımlanmış durumda, ancak ticari açıdan hassas bilgileri koruyan bilgi edinme mevzuatı gerekçesiyle neredeyse tamamen karartılmış. Sansürden kurtulan tek veri, tesis başına ortalama 350 bin dolarlık kurulum maliyeti. Raporun eylül sonuna kadar parlamentoya sunulması için verilen senato önergesi ise süresi geçmesine rağmen yerine getirilmedi.

Daha önce yayımlanan belgeler bazı ipuçları veriyor. NRMA, sözleşmeyi Nisan 2023’te Avustralya Yenilenebilir Enerji Ajansı’ndan aldığı 39 milyon dolarlık destekle kazanmış, aynı tutarı kendi kaynaklarından karşılamayı ve ana güzergâhlarda her 150 kilometrede bir şarj cihazı kurmayı taahhüt etmişti. 2024 sonunda yayımlanan bir rapor, sahaya yerleştirildikten sonra ortaya çıkan kritik donanım kusurlarına, bu nedenle yapılan yeniden tasarımlara ve saha sahipleriyle yeniden yürütülen görüşmelere işaret ediyordu. Arazi tahsisi müzakereleri, taşkın alanı endişeleri, kayıtlara geçmemiş yeraltı tesisatları ve yavaş şebeke bağlantı onayları da süreci uzatan etkenler arasında. Üstelik şarj üreticileri Tritium ve Freewire’ın Avustralya pazarından çekilmesi tedarikçi seçeneklerini daralttı.

Bazı uzak noktalarda kullanım oranlarının düşük kalması, her lokasyonun gerçekten gerekli olup olmadığı sorusunu gündeme getiriyor. Nisan ayında Nullarbor Ovası’ndaki bir kamyonun, bölgedeki az sayıda güvenilir çevrimdışı şarj cihazının üzerindeki güneş panelini yıkması ve aylar sonra hâlâ onarılmaması, uzun mesafe sürücüleri arasındaki rahatsızlığı daha da artırdı. Yeni satılan araçların yaklaşık dörtte birini artık tam elektrikli modeller oluştururken, artan menzil ile kırsaldaki düzensiz şarj altyapısı arasındaki uçurum, programın tüm kayıtlarının açılmasını isteyenlerin sesini daha gür çıkarmasına yol açıyor.