Musk'tan Ambani'ye 'Başbakan Ambani' Göndermesi: Starlink Hindistan Gerilimi Tırmandı

Elon Musk, Starlink’in Hindistan pazarına girişi etrafındaki tartışmayı yeniden alevlendirdi. X’teki paylaşımında Reliance Yönetim Kurulu Başkanı Mukesh Ambani’ye seslenerek ona alaycı bir dille “Başbakan Ambani” diye hitap etti. Musk, Ambani’yi Hindistan’ın gerçek patronu olarak görmediği için özür dilediğini yazarken, onu tekelci sömürüyle suçladı ve Starlink’in rekabet etmesine izin verip vermeyeceğini sordu. Sonraki paylaşımlarında ise uydu hizmetinin doğal afetlerde kritik rol oynadığını ve Hindistan’ın internet erişimi olmayan bölgelerine bağlantı götürebileceğini savundu.

Tartışma, Musk’ın Starlink’in ismini vermediği oligarklar tarafından engellendiğini öne sürmesiyle başlamıştı. Musk bu durumu Hindistan halkına karşı bir suç olarak nitelendirmiş ve isim vermek yerine “Kim olduklarını tahmin edebilirsiniz” demişti. Bu sözler, Jio ve Airtel’in Hindistan telekom pazarının yüzde 80’inden fazlasını elinde tuttuğu bir ortamda dikkat çekiyor. Musk ayrıca Starlink’in beş yıldır Hindistan’ın tüm yasa ve gerekliliklerine uymak için çalıştığını vurgulayarak gecikmenin teknolojik değil, düzenleyici ve rekabet kaynaklı olduğunu ima etti.

Yeni Delhi ise çerçevesinin adil olmadığı yönündeki iddiaları reddediyor. İletişim Bakanlığı bu değerlendirmeyi asılsız ve yanlış bulduğunu açıkladı. İletişim Bakanı Jyotiraditya Scindia, şu anda üç şirketin uydu iletişim lisansına sahip olduğunu belirtti: Starlink, Jio Satellite Communications ve Bharti destekli Eutelsat OneWeb. Amazon’un Kuiper girişimi, yeni adıyla Amazon Leo ise sürecini hâlâ tamamlamaya çalışıyor. Lisanslı oyuncuların hiçbiri, düzenleyiciler uydu spektrum fiyatlandırmasını netleştirmeden ve İçişleri Bakanlığı her şirketin güvenlik uyumunu onaylamadan ticari hizmete başlayamıyor. Scindia, telekom düzenleyicisi ile Haberleşme Dairesi’nin fiyatlandırma konusunda karara yaklaştığını söylerken, Bharti Başkanı Sunil Mittal da OneWeb’in onay beklediğini belirtti.

Starlink, üç yıllık bekleyişin ardından operatör lisansını 2025’te almış, uzay düzenleyicisi IN-SPACe ise Temmuz’da sektör yöneticilerinin son onay olarak tanımladığı izni vermişti. O tarihten bu yana tıkanıklık güvenlik endişelerine odaklanmış durumda; özellikle yabancı operatörlerin Hindistan geçitlerini baypas edebileceği kaygısı öne çıkıyor.

İki milyarder bu konuda daha önce de karşı karşıya gelmişti. 2024 sonunda Ambani uydu spektrumunun açık artırmayla satılmasını savunmuş, Musk bunu dünya pratiğine aykırı bulmuş, Hindistan ise idari tahsis yolunu seçmişti. Mart 2025’te taraflar Starlink cihazlarının Reliance mağazalarında satılması için anlaşma imzalamış, Starlink haziranda telekom lisansını almıştı. Böylece eski ortak, şimdi rakip konumunda. Jio’nun 10 ila 15 milyar dolar maliyetle 1.600-1.650 uyduluk kendi takımyıldızını değerlendirdiği, Akash Ambani’nin hissedarlara hızlı hareket etmek için küresel sağlayıcılardan kapasite kiralamayı planladıklarını söylediği aktarılıyor. Bu gerilim, düzenleyicilerin yerleşik telekom gücü ile uydu geniş bant girişimleri arasındaki dengeyi nasıl kuracağını göstermesi açısından Hindistan sınırlarının ötesinde de önem taşıyor.