Avrupa'da EV satışları rekor kırdı, Kuzey Amerika %44 geriledi

Eylül ayı küresel elektrikli araç pazarında keskin bir ayrışmaya sahne oldu: Avrupa tüm zamanların en yüksek aylık satışına ulaşırken, Kuzey Amerika yılın en sert düşüşünü kaydetti. Benchmark Mineral Intelligence’ın güncel verilerine göre Avrupa’da Eylül’de yaklaşık 600 bin elektrikli araç satıldı; bu, geçen yılın aynı ayına kıyasla %39’luk bir artışa işaret ediyor. Kuzey Amerika’da ise satışlar %44 azalarak yaklaşık 130 bin adede indi. Küresel ölçekte 2,15 milyon şarj edilebilir araç el değiştirdi; bu rakam Ağustos’a göre %17 yukarıda, geçen yılın Eylül ayına göre ise %2 aşağıda.

• Avrupa’da rekor ay: Bölgesel toplam, Haziran’daki önceki zirveyi %10 aşarken işin ağır kısmını tam elektrikli modeller üstlendi — BEV satışları %50 artarken plug-in hibritlerde bu oran %16’da kaldı.
• Ülke bazında sıçramalar: Fransa %78 artışla yaklaşık 80 bin adede, Almanya %61 artışla 117 bin adede ulaştı; İngiltere, İspanya, Portekiz ve Finlandiya da aylık bazda en yüksek EV satışlarını kaydetti. İngiltere’de Eylül plaka yenilemesi pazarın tamamına mevsimsel hareket kattı ve EV payı Ağustos’a yakın seyrederek yaklaşık %40’ta kaldı.
• Kuzey Amerika’daki düşüşün arka planı: %44’lük gerileme, ABD’deki 7.500 dolarlık federal vergi indiriminin sona ermesinden hemen önceki döneme, yani alıcıların yoğun şekilde öne çektiği Eylül 2025’e göre ölçülüyor. Yıl başından bu yana bölge %24 gerileyerek 1,2 milyon adette kaldı.
• Çin’de yavaşlama: 1,11 milyon adetle açık ara en büyük pazar olmayı sürdüren Çin’de satışlar yıllık %18 düştü ve Ağustos’taki %11’lik gerilemeyi derinleştirdi. Zayıf halka plug-in hibritler: Bu yıl %25 gerilerken BEV’lerdeki düşüş %6’da kaldı.
• Dünyanın geri kalanı hızlanıyor: Çin, Avrupa ve Kuzey Amerika dışındaki pazarlar Eylül’de %81 büyüyerek yaklaşık 310 bin adede ulaştı. Yıl başından bu yana 2,3 milyon adet satıldı; bu %93’lük bir artış ve Kuzey Amerika toplamının neredeyse iki katı anlamına geliyor.

Neden Önemli?

Benchmark’ta veri yöneticisi olan Charles Lester, Kuzey Amerika’daki yüzdelik düşüşün ani bir talep çöküşü olarak okunmaması gerektiği uyarısında bulunuyor. Dördüncü çeyrekten itibaren karşılaştırma, vergi indiriminin kaldırılmasının hemen ardındaki — yani ABD satışlarının sert biçimde gerilediği — aylarla yapılacağı için yıllık tablo belirgin şekilde iyileşecek. Yani yılın kalanında görülecek daha küçük düşüşler, satışların toparlandığı anlamına gelmeyecek; sadece baz etkisi yumuşayacak.

Çin tarafında dikkat çekici bir ayrıntı var: Ülkede geleneksel benzinli otomobil satışları Eylül’de %43 azalarak 534 bin adede indi. Bu, zayıflayan EV rakamlarının sürücülerin içten yanmalıya geri döndüğünü göstermediğini ortaya koyuyor. Buna karşılık Çinli üreticiler üretimi sabit tutup daha fazla aracı yurt dışına yönlendirdi; yeni enerji araçları ihracatı Eylül’de 558 bin adetle aylık rekora ulaştı. Ancak bu ihracat kanalı önümüzdeki yıl daralabilir. Üye ülke onayına tabi geçici bir AB–Çin düzenlemesi, Çin’de üretilen BEV ve PHEV ithalatını 2027’de 350 bin adetle sınırlayacak ve dört yıllık anlaşma kapsamında sınır ilk yılın ardından her yıl %6 artırılacak. Pekin ayrıca yeni enerji araçlarına yönelik ihracat KDV iadesini 1 Nisan 2027’den itibaren %13’ten %9’a çekmeyi planlıyor. Büyüme Avrupa ve gelişen pazarlara kaydıkça, EV hikâyesinin coğrafi ağırlık merkezi de gözle görülür biçimde yer değiştiriyor.