Çin, Avrupa'ya Hibrit ve PHEV Sevkiyatına Sınır Getirmeyi Kabul Etti

Pekin’de iki gün süren görüşmelerin ardından AB Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič ile Çin Ticaret Bakanı Wang Wentao, Çin’den Avrupa Birliği’ne giden hibrit ve plug-in hibrit araç sevkiyatının dört yıla yayılan bir takvimde azaltılmasını öngören bir mutabakata vardı. Šefčovič bu tavizi küçümsemeyerek milyonlarca araçlık bir düşüşten söz edildiğini belirtti; ancak rakamın nasıl hesaplandığına dair ayrıntı vermedi.

Bu sessizlik önemli, çünkü referans alınan seviye hiç de net değil. Çin menşeli hibrit ve plug-in hibritler Avrupa’ya ayda yaklaşık 50 bin adetlik bir hızla giriyor ve Brüksel’de bu akışın müdahale olmadan daha da artacağı varsayılıyordu. Hedefin bugünkü hacimlere göre mi yoksa öngörülen bir artış eğrisine göre mi ölçüleceği, anlaşmanın gerçekte ne kadar fren işlevi göreceğini belirleyecek. Uyumun nasıl denetleneceği dahil anlaşmanın teknik çerçevesi ise henüz açıklanmadı.

Tablonun arka planı, hibritlerin neden baskı noktası haline geldiğini açıklıyor. Çin yapımı tam elektrikli otomobillere yönelik sübvansiyon karşıtı ek vergiler Ekim 2024’te yürürlüğe girdi ve standart yüzde 10’luk gümrük vergisinin üzerine bindi; bu da saf elektrikli modellerin Avrupa’ya girişini ciddi biçimde pahalılaştırdı. Hibrit ve plug-in hibritler ise yalnızca bu temel yüzde 10’luk vergiye tabi kaldı ve Çinli üreticiler ağırlığı bu segmentlere kaydırdı. Görüşmelerde atıf yapılan ACEA verilerine göre Çinli markaların Avrupa hibrit pazarındaki payı 2024’te yüzde 2 iken 2026’nın ilk yarısında yüzde 14’e, plug-in hibrit payı ise aynı dönemde yüzde 2’den yüzde 25’e çıktı.

Anlaşma ortaya çıkmadan önce Pekin gönüllü bir ihracat sınırlamasını reddetmiş, bunun üzerine Brüksel sözde Korunma Aracı’nı (Safeguard Instrument) devreye alma ihtimalini tartışmaya başlamıştı. Bu mekanizma, bir ürün kategorisinde ani ithalat patlaması yaşanması ve yerli üreticilere ciddi zarar tehdidi doğması halinde özel tarife kotaları uygulanmasına izin veriyor. Belirlenen hacmin altında mevcut gümrük vergileri geçerli olurken, bu eşiğin üzerinde ek yük getirilebiliyor ve böylece söz konusu kategorideki ithalat daha düşük bir seviyeye çekilebiliyor. AB tarafından resmi bir doğrulama gelmedi; sızıntının zamanlaması ise bilgi kaynaklarının müzakere masasında kamuoyu baskısı yaratmak istediğine işaret etti.

Avrupa sanayisi haberi temkinli ama olumlu karşıladı. ACEA, adımı ticaret gerilimini yumuşatmaya dönük yapıcı bir hamle olarak nitelendirirken ayrıntıların hâlâ netleşmediğini vurguladı. ACEA Genel Direktörü Sigrid de Vries, Avrupa pazarında ani ve sert bir istikrarsızlaşmanın, Çin’deki mevcut piyasa koşullarını yansıtan fiyat savaşlarıyla birlikte Avrupa ekonomisinin bütünü için son derece yıkıcı olacağı uyarısında bulundu ve açıklamanın Çin’in Avrupa pazarındaki varlığının yeni bir dönemine düzenli bir geçişi kolaylaştırabileceğini, bunun da uzun vadede herkesin çıkarına olduğunu söyledi. AB liderleri sonucu 15-16 Ekim’deki Avrupa Konseyi’nde değerlendirecek; anlaşma onaylanırsa Komisyon gerekli süreçleri başlatacak. Ocak ayında bir bakanlar düzeyi görüşme, Mart 2027’de ise bir sonraki kapsamlı ticaret ve yatırım turu planlanıyor.