Benzinli Araçlar İlk Kez Küresel Satışların Yarısının Altına Düştü

Saf benzinle çalışan otomobiller, küresel yeni araç pazarındaki çoğunluğunu tarihte ilk kez kaybetti. Eski adı S&P Global Mobility olan araştırma şirketi Mobility Global’in verilerine göre, yalnızca benzinli modeller 2026’nın ilk yarısında dünya genelindeki yeni araç satışlarının %49’unu oluşturdu. Bu oran, 2021’de %73 seviyesindeydi.

Ocak-haziran döneminde benzinli otomobil satışları yıllık bazda %10 gerileyerek 20,25 milyon adede indi ve pazar payı tek yılda üç puan düşerek %52’den %49’a çekildi. Ancak bu eşiğin önemli bir ayrıntısı var: Yerini alan araçların çoğunda hâlâ benzin deposu bulunuyor. Klasik hibritler %10 artışla 7,27 milyon adete ulaşarak pazarın %18’ini alırken, bataryalı elektrikli araçlar %12 büyümeyle 6,87 milyon adede ve %17’lik paya ulaştı. Dizel, plug-in hibrit ve diğer yakıt türleri ise geriye kalan yaklaşık %16’lık dilimi oluşturuyor. Yani bu yıl satılan yeni araçların yaklaşık %83’ünde hâlâ bir motor var; yalnızca elektrikli dilim hiç akaryakıt tüketmiyor.

Bu kaymanın arkasında büyük ölçüde yakıt ekonomisi var. Orta Doğu’daki çatışmalarla petrol fiyatlarının yükselmesi, alıcıları kullanım maliyeti daha düşük seçeneklere yöneltti. IEA’ya göre otomobil pazarı genel olarak ilk yarıda yaklaşık %5 küçülürken, benzinli araç satışları pazarın neredeyse iki katı hızında eridi. Düşüş en çok Çin’de hissedildi: %26. Ardından %13 ile Avrupa geldi. AB’de ACEA kayıt verileri, ağustos sonuna kadar bataryalı elektrikli araçların benzinli modelleri geride bıraktığını gösterirken benzinli kayıtlar %18,6 azaldı. Elektrikli büyüme ise en güçlü şekilde Avrupa’da (%32 artışla 1,81 milyon), Güneydoğu Asya’da (%81 artışla 350 bin) ve Okyanusya’da (iki katından fazla artışla 110 bin) görüldü. Çin, %3’lük düşüşe rağmen 3,44 milyon adetle dünyanın en büyük EV pazarı olmayı sürdürdü; Kuzey Amerika ise %15 geriledi.

Mobility Global’den Yoshiaki Kawano, Nikkei’ye yaptığı açıklamada elektrikli araç sahiplerinin çok azının benzinli ya da hibrit araçlara döndüğünü belirterek, fiyatlar düştükçe talebin “teşviklerden çok gerçek tüketici ihtiyaçlarına” dayalı olarak büyüyeceğini öngördü. Temmuz ayında yayımlanan CDK araştırmasında elektrikli araç sahiplerinin %94’ünün benzinliye dönmeyeceğini söylemesi de bu tabloyu destekliyor.

ABD ise bu resimde farklı bir noktada duruyor; federal vergi indiriminin sona ermesinin ardından EV satışları darbe aldı. Cox Automotive, üçüncü çeyrekte yaklaşık 239 bin yeni elektrikli araç satışı bekliyor; bu, pazarın yaklaşık %6’sına denk geliyor ve 30 Eylül bitiş tarihini yakalamak isteyenlerin 437 bin adet sattığı bir önceki yıla göre %45’lik bir düşüş anlamına geliyor. Yine de bu alıcılar doğrudan benzinli araçlara dönmedi: Cox verilerine göre hibritler ikinci çeyrekte %16,3 ile rekor paya ulaştı ve toplam elektrikli araçların pazar payı %22,4’ten %23,2’ye yükseldi. Yıllık toplamın %50’nin altında kalıp kalmayacağı henüz belirsiz, ancak eğilim tersine dönecek gibi görünmüyor.