EV-13 — Şarj

ASSUMPTION — Bu ders şarj mimarisini sistem düzeyinde anlatır. Güncel standart/fiyat bilgileri EV-37’de ve güncel kaynaklarla işlenir.

1. AC Şarj

AC şarjda şebeke AC’si araç içindeki OBC (Onboard Charger) ile DC’ye dönüştürülüp bataryaya verilir. Güç, OBC kapasitesi ve EVSE ile sınırlıdır.

FACT — EVSE (Electric Vehicle Supply Equipment) aslında “şarj cihazı” değil, güvenli AC güç sağlayan ve araçla haberleşen ünitedir; AC→DC dönüşüm araçtaki OBC’dedir.

2. DC Hızlı Şarj

DC hızlı şarjda istasyon doğrudan DC üretir; OBC bypass edilir ve enerji doğrudan bataryaya gider. Bu, çok daha yüksek güç sağlar.

3. Şarj Eğrisi

Şarj gücü SOC’ye göre değişir: başta yükselir, tepe güce ulaşır, sonra hücre koruması için düşer (taper).

FACT — “Tepe (peak) güç” ile “ortalama şarj hızı” farklıdır. Tepe güç reklamlarda öne çıkar; ancak sürenin büyük kısmı daha düşük güçte geçer. Sıcaklık düşükse eğri daha da aşağı kayar.

4. Standartlar ve Konnektörler

Bölge/standart	Tip
SAE J1772 (Type 1/2)	AC
CCS1 / CCS2	DC (AC ile birleşik)
CHAdeMO	DC
GB/T	AC/DC (Çin)
NACS	AC/DC (Kuzey Amerika)

FACT — Araç tarafı ve şarj cihazı tarafı protokolleri farklıdır; ISO 15118, IEC 61851 gibi standartlar haberleşmeyi tanımlar (detay: EV-37).

5. Sık Sorulan Sorular (FAQ)

DC hızlı şarj bataryayı bozar mı?

FACT — Sık ve yüksek güçlü DC şarj, yüksek sıcaklık ve C-rate nedeniyle yaşlanmayı hızlandırabilir; BMS limitleriyle yönetilir (EV-41).

Evde şarj güvenli mi?

FACT — Uygun EVSE, topraklama ve tesisat ile ev şarjı güvenlidir.

6. Özet

• AC şarjda OBC, DC şarjda istasyon dönüşüm yapar.
• Şarj eğrisi SOC ve sıcaklıkla şekillenir.
• Peak güç ≠ ortalama şarj hızı.
• CCS, CHAdeMO, GB/T, NACS başlıca standartlardır.

7. Kaynaklar ve Doğrulama Notu

Standartlar IEC/ISO/SAE referanslıdır; güncel revizyonlar EV-37’de doğrulanır.

• IEC 61851, ISO 15118, SAE J1772.

Sıradaki Ders

• EV-14 — Termal Yönetim: soğutma, ısıtma, ısı pompası ve ön koşullandırma.